Medikal Görsel Tasarım Teknolojileri

Üyeler

Prof.Dr. Hatice ÖZ PEKTAŞ

İF/ Görsel İletişim Tasarımı - Bölüm Başkanı / Çizgi Film ve Animasyon / SOBE - Görsel İletişim Tasarımı Anabilim Dalı Başkanı

Prof.Dr. Hasip PEKTAŞ

İF / Çizgi Film ve Animasyon Bölüm Başkanı

Doç.Dr. Dinçer ATLI

İF / Reklamcılık

Dr.Öğr. Üyesi Fadime CANBOLAT

SHMYO / Gıda Teknolojisi / Prof.Dr S.Tuncel ÖZDEN Farmakogenetik Laboratuvarı Yönetici Yardımcısı / İleri Toksikoloji ve Doğrulama Laboratuvarı Kalite Sorumlusu

Dr.Öğr. Üyesi Sadi Kerim DÜNDAR

İF / Çizgi Film ve Animasyon

Araştırma Odağı

 

Medikal Görsel Tasarım Teknolojileri çalışma grubu sağlık bilimleri alanına yönelik tasarım odaklı çözümler üretme amacı ile kurulmuştur. Tıp, sanat, tasarım ve teknolojiyi birleştiren bir girişimdir.

Misyon:

Medikal Görsel Tasarım Teknolojileri Çalışma Grubu’nun vizyonu Endüstri 4.0 çağının açığa çıkardığı yeni yaşam dinamikleri ile şekillenmektedir. Bu yeni çağda, yapay zekâ yeni genel amaçlı teknolojidir. Hesaplamalı düşünce (computational thinking) yeni metodolojidir. Algoritma yeni teknik dildir. Veri yeni hammaddedir. Bu farkındalık bilim, mühendislik, tasarım ve sanat alanları arasında çok-disiplinli (multi-disciplinary) ve disiplinler-arası (inter-disciplinary) kreatif bir döngünün gerekliğini vurgulamaktadır. İnsanlığın gündelik yaşantısını şekillendiren bütün ürün ve hizmetlerin dijitalleştiği günümüzde, dijital görsel tasarım teknolojileri, bilim dallarının hem kendi disiplinleri içerisindeki hem de topluma ulaşan fayda ve mesajlarındaki görsel iletişimin sağlanmasında vazgeçilmez bir bileşen olarak yerini almaktadır.

Vizyon:

Medikal Görsel Tasarım Teknolojileri Çalışma Grubu’nun misyonu ise, bilim, mühendislik, tasarım ve sanat alanları arasında tanımlanan bu kreatif döngü içerisinde, sağlık bilimlerinin inovasyonlarının görsel olarak okunur ve anlaşılır olabilmeleri için, görsel tasarım teknolojileri üzerinde akademik düzeyde kuramsal ve uygulamalı araştırmalar gerçekleştirmektir.

 

 

Kaynak:

Oxman, N. (2016). Age of Entanglement. Journal of Design and Science. https://doi.org/10.21428/7e0583ad

Ito, J. (2016). Design and Science. Journal of Design and Science. https://doi.org/10.21428/f4c68887

 

 

Araştırma ve Uygulama Alanları:

  • Medikal İllüstrasyon
  • Medikal Animasyon
  • Medikal Simülasyon
  • AR/VR Teknolojileri
  • Giyilebilir Teknolojiler
  • 3D Yazıcı Teknolojileri
  • Mobil Sağlık Uygulamaları
  • Medikal Yayıncılık
  • Medikal Fotoğraf ve Video

Medikal (Tıbbi) İllüstrasyon

“Medikal illüstrasyon” kavramı, tıp ilmiyle ilgili açıklayıcı ve betimleyici nitelik gösteren resimlemeleri tanımlamaktadır. Tıbbi illüstrasyon olarak da adlandırılan bu tür resimleme, konularına göre çeşitlilik göstermekle birlikte temel olarak insan vücudunun iç ve dış yapısını; hastalıkları, tedavileri, organları, sistemleri ve sistemlerin işleyişini ele almaktadır. Bilimsel bilginin doğruluğunun esas olduğu medikal illüstrasyonda, illüstratörün ilmi bir alt yapısının olması elzemdir. Medikal illüstrasyonun en temel işlevleri, var olan bilginin anlaşılır ve anlatılır olmasıdır.

Medikal illüstrasyon, ayrıca veterinerlik alanında da somut bir ihtiyaca cevap vermektedir. Bu türde hayvanların hastalıkları, iç ve dış yapıları ile tedavi yöntemleri gibi durumlar ele alınmaktadır.

Medikal illüstrasyonların geliştirilmesi birtakım süreçlerle olmaktadır ve bu süreçlerde kadavra diseksiyonlarından ve cerrahi uygulamalardan alınan eskizler medikal illüstrasyonun temelini hazırlamaktadır. Grafik tabletler ve bilgisayar destekli çizim ise daha sonraki çizim tercihi olarak konumlanmaktadır. Alan içerisinde değerlendirilen ve medikal illüstrasyonlar ile oluşturulan diyagramlar ise bilginin gelişme evrelerinin kayıt altına alındığı bir resimleme türünü ifade etmektedir.

Medikal Animasyon

Medikal animasyonlar, tıbbi prosedürleri hareketli görüntü ile tasvir etmesi bakımından hastaların bilgilendirilmesini sağlamaktadır. Hastaların tıbbi süreçler hakkında bilgi ve farkındalığının artıran bu videolar, teşhis ve tedavilerin anlatılması bakımından açıklayıcı niteliktedir. Hasta konsültasyonlarının uzun sürmesi ve pahalı olması, medikal animasyonlar için kullanım alanı açmaktadır. Görüntü, algılanması en kolay gerçekliktir ve insan beyni verilen bir görsel mesajı çok kısa sürede anlayabilmektedir. Buna karşın hastanın kendi süreçlerine dair edinmesi gereken bilgileri yazılı kâğıtlardan okuması ve algılaması daha zordur ve daha çok vakit gerektirmektedir.

Medikal animasyon, hasta katılımının ve deneyiminin iyileştirilmesi bakımından önemli ve gereklidir. Araştırmalara göre açıklayıcı nitelikteki kısa eğitim videoları, mesajın alıcı tarafından algılanması bakımından etki sağlamaktadır. Günümüzde sağlık sektöründe animasyon geniş ölçüde kullanılmakta; hastalarla etkileşim kurmak için tercih edilmektedir. Hastane ortamında veya dışında kullanılan medikal animasyonlar örneğin hastaların onay öncesi cerrahi prosedürü anlaması açısından kullanılabilmektedir.

Medikal Simülasyon

Deneyimsel bir öğrenim şekli olan medikal simülasyon, sağlık alanlarındaki öğrencilerin eğitimi için uygun ortamları sağlamaktadır. Bu eğitimler, simülasyon dışında uygulanması zor veya zahmetli olan durumlar için tamamen güvenli ortam üretilerek kurgulanmaktadır. İsimlendirme cerrahi simülasyon, hasta simülasyonu, hemşirelik simülasyonu, klinik simülasyon, sağlık simülasyonu ve tıbbi simülasyon gibi kavramlarla çeşitlilik göstermektedir.

Medikal simülasyonun eğitim amaçlı kullanımına dair örnekler:

  • Gelişmiş Kardiyak Yaşam Desteği simülasyonları,
  • Kısmi İnsan Hasta Simülasyonu,
  • İnsan Hasta Simülasyonu,
  • Uygulamalı Sütür Simülasyonu,
  • Saf Yazılım Simülasyonu,
  • Anestezi Simülasyonu,
  • Minimal İnvaziv Cerrahi Eğitimi,
  • Bronkoskopi Simülasyonu,
  • Battlefield Travması İnsan Hasta Simülasyonu,
  • Harvey mankeni,
  • Victoria (doğum simülatörü),
  • Noelle doğum simülatörü,
  • Fidelis Lucina Bayan Hasta Simülatörü,
  • Travma HAL simülatörü.

 

Artırılmış Gerçeklik (AR)/ Sanal Gerçeklik (VR) Teknolojileri

Artırılmış gerçeklik ve sanal gerçekliğin günlük hayatımıza getirdiği çözümler, sağlık alanında daha somut örnekler olarak karşımıza çıkmaktadır. Artırılmış gerçekliğin sağlık alanında kullanım alanları çeşitlidir. Bunlar arasında artırılmış gerçekliğin günlük uygulama ve klinikte kullanımı, sağlık yayıncılığında kullanımı, eğitimde kullanımı başlıkları öne çıkmaktadır.

  • Günlük uygulama ve klinikte kullanım; ameliyat öncesi planlama, ameliyat sırasında navigasyon ve hasta bilgilendirme amaçlarıyla yapılmaktadır. Bu uygulamalarda, ameliyat öncesi planlama için 3 boyut teknolojisinden yararlanılmaktadır. Her hastaya özel olan radyolojik görüntülerin yazılımlar ile modellenmesi ve modellenen görüntülerin simülasyon olarak kullanımı; ameliyatın gerçekleştirilmesi ve hasta üzerinde birleştirilmesi bakımından önem arz etmektedir. Cerrahi süreçte gerçekleşen bu kullanım, ameliyat sırasında müdahale edilmemesi gereken organların korunmasına olanak tanımaktadır. Bunun yanı sıra cerrahi müdahale öncesi hastadan onam alınması bakımından bilgilendirici nitelik taşımaktadır. Bilgilendirilen hastalarda, kaygının azaldığı ve karmaşık prosedürleri kolaylıkla özümsediği görünmektedir.
  • Sağlık yayıncılığında kullanım, basılı materyallere çevrimiçi görsellerin eklenmesi ile görsellik bulmaktadır. Bu sayede geleneksel yayıncılık çevrimiçi ile birleştirilerek yayınlara görsel zenginlik kazandırılmaktadır. Basılı dergilerde yayınlanamayan video, 3B modelleme, Animasyon gibi unsurlar, AR ile yeni imkânlar kazanabilmektedir.
  • Eğitim amaçlı kullanım, simülasyon ve klinik eğitimde kullanım ve öğrenci eğitiminde (Preklinik) kullanım olarak iki başlık altında varlık göstermektedir.

Ayrıca açık laparoskopik ve robotik cerrahi konusunda simülasyon temelli eğitim amaçlı pek çok yazılım günümüzde etkin olarak kullanılmaktadır. Bu yazılımlar, modeller üzerinde ön alıştırmalarının yapılmasına imkân tanımaktadır. VR, AR ve hologram yöntemleri sayesinde kullanıcıda 3 boyutlu uzam algısı yaratılarak gerçeğe yakın cerrahi işlemler yapılabilmektedir. Görsel teknolojilerin kullanımı, son yıllarda artmaktadır ve eğitimde bu teknolojilerin kullanımının öğrencilerin performansını artırdığı düşünülmektedir.

Giyilebilir Teknolojiler

Giyilebilir teknoloji (wearable technology) gözlük, kıyafet ve takı gibi insan bedeni üzerinde kolaylıkla taşınabilen farklı araçları içermektedir. Bu araçlar, alıcılar veya destekleyici farklı teknolojiler ile geliştirilmektedir.

Giyilebilir teknolojilerin temelinde bireysel ölçüm (quantified self) uygulaması yer almaktadır. Sağlık sektörüne olan erişim zorluğu ve maliyet gibi durumlar, bireylerin kendi sağlıklarıyla ilgili ölçüm yapma fikrini beraberinde getirmektedir. Bu akım, kişilerin öz sağlık durumlarını gerçek zamanlı izleyebilmesini öngörmektedir. Böylelikle kişiler kendi sağlıklarını korurken araçlar yardımıyla davranış izleme, kaydetme, davranış değişikliği saptama gibi özellikleri kullanabilmektedir. Tüm bu uygulamalar ve araçlar, sağlık okuryazarlığı düzeyinin artmasıyla bağlantılı olarak yaygınlık kazanmaktadır.

3D Yazıcı Teknolojileri

Gün geçtikçe günlük yaşamın bir parçası hâline gelen 3D yazıcı teknolojisi, sağlık sektöründe de problemlere çözümler getirmektedir. 3D yazıcılar aracılığıyla üretilen kişiye özel protezler, eksik kemik parçalarını tamamlama çalışmaları ve yapay organ denemeleri insan sağlığı için önemli ilerlemeler olarak dikkat çekmektedir. 3D yazıcı ürerimleri arasında işitme cihazları için parçalar, kişiye özel cerrahi cihazlar, ortopedik implantlar, yüz ve bacak için üretilen protezler yaygınlık kazanmaktadır. Geliştirilmekte olan fikirler arasında ise alet imalatı, yumuşak doku ve hücre baskı, biyomedikal iskelet sistemleri öne çıkmaktadır. 3D yazıcılar, kişiye özel geliştirilebilen üretimleriyle standart protezlerin uyumsuzluk ihtimalini ortada kaldırmaktadır.

3D yazıcı teknolojisi, tıpta potansiyel olarak üç ana kategoride ele alınmaktadır. Bunlar:

• Organ, doku ve damar üretimi

• Kişiye özel protezler, implantlar ve anatomik modeller

• Farmakolojik uygulamalar (kişiye özel dozajda üretilmiş tablet ilaçlar)

 

Mobil Sağlık Teknolojileri

Mobil sağlık teknolojileri günümüzde daha çok gelişmiş ülkelerde teknoloji odaklı kullanılmaktadır. Bunlar arasında başlıca olarak uzaktan hastalık yönetimi, sağlığın korunması ve sportif faaliyetlerle zindeliğin kazanılması, hasta verilerinin elektronik transferi yer almaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde ise kullanım alanları daha çok bilgilendirme, koruma ve farkındalık yaratma odaklıdır.

Mobil sağlık teknolojisi, akıllı gözlükler, akıllı saatler, akıllı telefonlar, akıllı televizyonlar, tabletler gibi cihaz ve araçlarda kullanılmaktadır. Bu teknoloji, kullanılan cihazlar yardımıyla, hızlı ve kaliteli bir tedaviyi mümkün kılmak için ve insan sağlığını korumak amacıyla kullanıcılardan bilgi toplayıp sağlık durumlarını takip etmektedir. Tıbbi verilerin uzaktan izlenebildiği bu cihazlarda tedavi ile ilgili hatırlatmalar ve uyarılar yapılabilmekte; teşhis ve tedavi odaklı birtakım uygulamalar gerçekleştirilebilmektedir.

Mobil sağlık teknolojileri kapsamında, mobil uygulamalar konusunda potansiyel fikirler aşağıdaki gibidir:

  • Aile Hekimim Kim (Harita desteği ile),
  • Kişisel Elektronik Sağlık Kaydı,
  • En Yakın Hastane,
  • En Yakın Eczane,
  • Nöbetçi Eczane,
  • Hastalıklar ve semptomları ile ilgili genel bilgiler veren mobil sağlık uygulaması,
  • İlaç endikasyonları ile ilgili uygulama,
  • eNabız; kişisel sağlık kaydı.

 

Medikal Yayıncılık

Medikal yayınlarda kullanılmak üzere üretilen illüstrasyonlar, birer çizim ve tasarım olmanın yanı sıra, yayının estetik ve anlaşılır olmasını sağlamaktadır. Günümüzde yayıncılık, basılı olanın yanı sıra elektronik platforma taşınan yayıncılığı da kapsamaktadır. Böylelikle sağlık yayıncılığında AR kullanımı gibi teknik olanaklar, kitap ve dergi gibi basılı materyallerin etkileşimli hâle getirilmesini mümkün kılmaktadır.

Medikal Fotoğraf ve Video

Fotoğrafçılık, tıp alanında bir görsel dokümantasyon işlevi görmektedir ve eğitim, arşivcilik, adli vakalar ve bilimsel yayınlar başta olmak üzere, sağlık hizmetlerinin her alanında kullanılmaktadır. Önceleri analog fotoğraf makineleri ile yürütülen tıbbi fotoğrafçılık, günümüzde teknolojik gelişmelerin etkisiyle dijital olarak varlığına devam etmektedir. Teknolojik gelişmeler ürün ve hizmetlerin kullanıcısının artmasını da beraberinde getirmekte; tıbbi fotoğrafçılıkta da etkisini göstermektedir. Sağlık çalışanlarının fotoğraf pratikleri, tıbbi görsel kayıtların niceliğinin artmasını sağlamış olsa da nitelikte aynı başarı ve kalite söz konusu değildir. Görüntü kalitelerinin düşük olmasının en önemli sebebi sağlık profesyonellerinin temel fotoğraf ve görüntü teknikleri bilgisine sahip olmamasıdır. Bir diğer etmen ise fotoğraf çekimini için uygun araç tercihinin göz ardı edilmesi, cep telefonu gibi hazır ayarlı cihazlarla çekimlerin yapılmasıdır.

Tıbbi fotoğrafçılığın ayrı bir profesyonellik gerektiren bir alan olduğu bilinerek buna yönelik kaliteli görüntüler elde etmek elzemdir. Nitelik dışında etik kurallara uygunluk gibi göz önünde bulundurulması gereken birtakım diğer kaygılar da yer almalıdır.

Fotoğraf dışında bir diğer belgeleme metodu ise videodur. Medikal video çekimi dâhilinde ise istenen konular, doğru tarz ve yöntemler belirlenerek kolayca anlatılabilmektedir. Bu konuda, video çekim üslubunun “içerik” ile uyumlu olması beklenmektedir. Sağlık sektöründe içeriklerine göre: ameliyat çekimi, doktor video çekimleri, eğitim çekimi, hastane tanıtım filmi çekimi, ilaç uygulama çekimi, kısa video çekimi, kongre çekimi, röportaj çekimi, sunum kaydı, Webinar ve yeşil perde çekimi gibi pek çok çekim türü bulunmaktadır.

Yayınları
Henüz içerik eklenmemiştir
Kongre-Konferans Katılımları
  • SAĞLIK İLETİŞİMİNDE SANAL GERÇEKLİK

    Kongre-Konferans Adı: ÜSKÜDAR ÜNIVERSITESI İLETIŞIM FAKÜLTESI 8.Uluslararası İletişim Günleri Dijital Çağda Kriz İletişimi Sempozyumu May 26-28 Mayıs 2021

    Tarih: 27.05.2021

    Katılımcı(lar): Prof. Dr. Hatice ÖZ PEKTAŞ, Dr. Öğr. Üyesi Fadime CANBOLAT, Dr. Öğr. Üyesi SADİ KERİM DÜNDAR, Doç. Dr. Dinçer ATLI

  • Sağlık İletişiminde Sanal Gerçeklik

    Kongre-Konferans Adı: 8. Uluslararası İletişim Günleri / Dijital Çağda Kriz İletişimi Sempozyumu

    Tarih: 27.05.2021

    Katılımcı(lar): Prof. Dr. Hatice ÖZ PEKTAŞ, Dr. Öğr. Üyesi Fadime CANBOLAT, Dr. Öğr. Üyesi SADİ KERİM DÜNDAR, Doç. Dr. Dinçer ATLI, Prof. Dr. Hasip PEKTAŞ

Diğer Faaliyetler
  • Medikal Görsel Tasarım Çalışma Grubu toplantısı

    Kategori: Paydaş Toplantısı

    Tarih: 17.03.2021

    Katılımcı(lar): Dr. Öğr. Üyesi Fadime CANBOLAT

  • MEDEX ve KARMA LAB işbirliği görüşmeleri ( Genişletilmiş Gerçeklik çalışmaları üzerine)

    Kategori: Paydaş Toplantısı

    Tarih: 15.03.2021

    Katılımcı(lar): Dr. Öğr. Üyesi Fadime CANBOLAT

  • Medikal Görsel Tasarım Çalışma Grubu toplantısı

    Kategori: Paydaş Toplantısı

    Tarih: 24.02.2021

    Katılımcı(lar): Dr. Öğr. Üyesi Fadime CANBOLAT

  • MEDEX ve KARMA LAB işbirliği görüşmeleri ( Genişletilmiş Gerçeklik çalışmaları üzerine)

    Kategori: Paydaş Toplantısı

    Tarih: 22.02.2021

    Katılımcı(lar): Dr. Öğr. Üyesi Fadime CANBOLAT

  • Medikal Görsel Tasarım Çalışma Grubu toplantısı

    Kategori: Paydaş Toplantısı

    Tarih: 13.01.2021

    Katılımcı(lar): Dr. Öğr. Üyesi Fadime CANBOLAT

  • MEDEX ve KARMA LAB işbirliği görüşmeleri ( Genişletilmiş Gerçeklik çalışmaları üzerine)

    Kategori: Paydaş Toplantısı

    Tarih: 05.01.2021

    Katılımcı(lar): Dr. Öğr. Üyesi Fadime CANBOLAT

  • Tüm Çalışma Grupları