Üsküdar Üniversitesi Kimya Laboratuvarı, mühendislik ve fen bilimleri ile sağlık disiplinlerinde eğitim alan öğrencilerin genel kimya, analitik kimya, organik kimya ve biyokimya kuramlarını deneysel olarak test ettikleri modern bir araştırma ve eğitim merkezidir.
- Temel Amaç: Öğrencilerin maddelerin yapısını, kimyasal bağları, reaksiyon kinetiklerini ve analiz yöntemlerini laboratuvar ortamında bizzat uygulayarak öğrenmelerini, nitel ve nicel (kalitatif ve kantitatif) analiz tekniklerinde el becerisi kazanmalarını sağlamaktır.
- Akademik Katkı: Laboratuvar, teorik formüllerin ve kimyasal reaksiyon mekanizmalarının fiziksel dünyadaki karşılıklarını somutlaştırır. Öğrencilerin numune hazırlama, çözelti hesaplama, kromatografik ve spektrofotometrik verileri yorumlama gibi temel analitik mühendislik ve bilim reflekslerini akademik düzeyde geliştirir.
Laboratuvarda Bulunan Cihazlar ve Teknik Donanımlar
Laboratuvar altyapısı, mikro ölçekli kalitatif analizlerden ileri düzey kantitatif enstrümantal ölçümlere kadar geniş bir yelpazede reaksiyon yürütülmesine ve analiz yapılmasına olanak tanır. Öne Çıkan Özellikler kapsamında laboratuvarda yer alan teknik cihaz ve donanımlar şunlardır:
- UV-Vis Spektrofotometreler: Kimyasal çözeltilerin belirli dalga boylarındaki ışık absorbsiyonunu (emilimini) ölçerek, numune içerisindeki madde konsantrasyonunu yüksek hassasiyetle saptayan optik analiz cihazları.
- Hassas Analitik Teraziler: Kimyasal sentezlerde ve standart çözelti hazırlama süreçlerinde kullanılacak reaktiflerin miligram (mg) düzeyinde, hatasız olarak tartılmasını sağlayan kalibreli dijital teraziler.
- Isıtıcılı Manyetik Karıştırıcılar: Kimyasal reaksiyonların belirli bir sıcaklıkta, homojen bir şekilde karıştırılarak yürütülmesini sağlayan, hız ve sıcaklık ayarlı laboratuvar ekipmanları.
- Dijital pH Metreler: Çözeltilerin asitlik veya bazlık derecelerini (hidrojen iyonu aktivitesini) dijital olarak, virgülden sonra iki basamak hassasiyetle ölçen elektrotlu sistemler.
- Etüv ve Kurutma Dolapları: Kimyasal sentez sonrasında elde edilen çökeleklerin kurutulması, nem tayini yapılması ve laboratuvar cam malzemelerinin sterilizasyonu amacıyla kullanılan hassas ısıtma kabinleri.
- Santrifüj Cihazları: Heterojen karışımların (sıvı-katı süspansiyonlar) yüksek hızda döndürülerek fazlarına ayrılmasını ve çöktürme işlemlerinin hızlıca gerçekleştirilmesini sağlayan motorlu üniteler.
- Cam Malzeme ve Titrasyon Setleri: Büretler, pipetler, balon jojeler, erlenmayerler ve beherlerden oluşan; asit-baz titrasyonları ve hacimsel (volumetrik) analizler için kullanılan standart laboratuvar cam ekipmanları.
Araştırma Alanları ve Uygulama Alanları
Laboratuvarda gerçekleştirilen uygulamalı ders müfredatları ve deneysel projeler, temel ve türev kimya bilimlerinin en kritik çalışma alanlarını kapsar:
- Analitik Kimya ve Kantitatif Analizler: Klasik ve enstrümantal yöntemlerle nicel analizler, asit-baz, redoks ve çökelme titrasyonları, çözünürlük çarpımı ve tampon çözelti mekanizmalarının incelenmesi.
- Organik Kimya ve Sentez Protokolleri: Karbon bileşiklerinin reaksiyonları, fonksiyonel grupların tayini, ekstraksiyon (özütleme), distilasyon (damtma) ve kristallendirme gibi saflaştırma tekniklerinin pratik edilmesi.
- Genel Kimya ve Kimyasal Kinetik: Reaksiyon hızına sıcaklık ve konsantrasyon etkisinin incelenmesi, kimyasal denge prensipleri (Le Chatelier İlkesi) ve gaz kanunlarının deneysel olarak doğrulanması.
- Çözelti Hazırlama ve Stokiyometri: İstenen molarite (M), normalite (N) veya yüzde (%) derişimlerde standart çözeltilerin hatasız olarak hazırlanması ve seyreltme işlemlerinin yürütülmesi eğitimleri.
Öğrencilere ve Sektöre Sağladığı Katkılar
Kimya Laboratuvarı, öğrencilerin endüstriyel Ar-Ge ve kalite kontrol süreçlerine yönelik teknik reflekslerini geliştirerek onları küresel endüstri pazarına hazırlar.
- İş Güvenliği ve Validasyon Disiplini: Öğrenciler, kimyasal maddelerin güvenli depolanmasını, Malzeme Güvenlik Bilgi Formlarının (MSDS) okunmasını, asitlerle çalışırken suyun üzerine asit eklenmesi gibi katı güvenlik kurallarını bizzat uygulayarak öğrenirler.
- Geniş İstihdam Sahası: Bu laboratuvardaki test, ölçüm ve analiz cihazlarını etkin şekilde kullanmayı öğrenen mezunlar; ilaç sanayii, kozmetik sektörü, gıda ve tarım laboratuvarları, tekstil, petrokimya tesisleri, plastik ve boya sanayii ile çevre analiz laboratuvarlarında "Kimya Mühendisi", "Kimyager", "Kalite Kontrol Uzmanı" veya "Ar-Ge Araştırmacısı" olarak hızla kariyerlerine başlayabilirler.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu laboratuvarı hangi bölümler kullanır?
Bu laboratuvarı başta Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi bünyesinde yer alan Biyomühendislik, Moleküler Biyoloji ve Genetik programları olmak üzere; Eczacılık, Tıp ile Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nun temel kimya ve biyokimya eğitimi alan tüm lisans ve ön lisans öğrencileri müfredatları doğrultusunda aktif olarak kullanmaktadır.
Laboratuvarda hangi testler ve analizler yapılır?
Laboratuvarda spektrofotometrik konsantrasyon tayini, asit-baz ve redoks titrasyon analizleri, pH ve elektriksel iletkenlik ölçümleri, erime ve kaynama noktası tespitleri, ekstraksiyon ve distilasyon ile bileşen ayrıştırma testleri gerçekleştirilir.
Laboratuvar dışarıdan sektörel iş birliklerine açık mıdır?
Evet, laboratuvar sanayi kuruluşları, teknopark firmaları ve kimyasal ham madde üreticileri ile ortaklaşa yürütülecek ürün kalite testleri, çözelti optimizasyon çalışmaları ve akademik danışmanlık projeleri kapsamında kurumsal iş birliklerine açık bir altyapıya sahiptir.
Laboratuvarda iş sağlığı ve güvenliğini sağlamak için hangi önlemler alınır?
Laboratuvarda asit buharları ve uçucu organik çözücülerle güvenli çalışmayı sağlayan güçlü emiş gücüne sahip Çeker Ocak (Fume Hood) sistemleri mevcuttur. Ayrıca öğrencilerin laboratuvarda önlük, koruyucu gözlük ve kimyasal maske/eldiven kullanması zorunludur. Acil durumlar için göz ve boy duşları laboratuvar içerisinde hazır bulundurulur.
Öğrenciler ders saatleri dışında projeleri için laboratuvarı kullanabilir mi?
Evet, öğrenciler lisans bitirme projeleri, TÜBİTAK araştırma projeleri veya ulusal teknoloji yarışmaları hazırlıkları kapsamında; laboratuvar sorumlularının onayı, kimyasal sarf malzeme planlaması ve belirlenen çalışma takvimi çerçevesinde ders dışı saatlerde de laboratuvardan uzman gözetiminde faydalanabilirler.
