Adli Biyoloji ve Genetik Laboratuvarı Nedir? / Amacı Nedir?
Üsküdar Üniversitesi Adli Biyoloji ve Genetik Laboratuvarı, olay yerlerinden elde edilen biyolojik delillerin analizi ve kimliklendirilmesi süreçlerine yönelik akademik ve uygulamalı eğitim sunan ileri düzey bir uygulama merkezidir.
Temel Amaç: Öğrencilerin adli vakalara konu olan biyolojik örneklerden (kan, tükürük, saç vb.) DNA elde etme, çoğaltma ve analiz sonuçlarını adli raporlama standartlarına uygun şekilde yorumlama becerilerini geliştirmektir.
Akademik Katkı: Laboratuvar; biyolojik delillerin korunması, kontaminasyonun önlenmesi ve adli genetik veri analizlerinde güncel uluslararası protokollerin teoriden pratiğe aktarılmasını sağlayarak bilimsel yetkinliği yüksek uzmanların yetiştirilmesine katkıda bulunur.
Laboratuvarda Bulunan Cihazlar ve Teknik Donanımlar
Laboratuvar altyapısı, moleküler biyoloji ve adli genetik analizlerinin düşük hata oranıyla gerçekleştirilmesini sağlayan teknik donanımlara sahiptir. Laboratuvarda yer alan başlıca cihazlar ve işlevleri aşağıda sunulmuştur:
Termal Döngüleyici (PCR Cihazı): Adli örneklerden elde edilen eser miktardaki belirli DNA bölgelerinin moleküler analizler için milyonlarca kez çoğaltılmasını sağlar.
Genetik Analizör: PCR ile çoğaltılan DNA fragmanlarının kapiler elektroforez yöntemiyle büyüklüklerine göre ayrıştırılması, floresan sinyaller aracılığıyla tespit edilmesi ve DNA profillerinin oluşturulması amacıyla kullanılır.
Santrifüj ve Mikro-Santrifüj Cihazları: Biyolojik sıvıların ve hücresel bileşenlerin yüksek hızda döndürülerek birbirinden ayrıştırılması ve DNA izolasyonu basamaklarında çöktürme işlemlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanılır.
Vorteks Karıştırıcılar ve Isıtmalı Bloklar: Kimyasal reaktiflerin homojen şekilde karıştırılmasını ve enzimatik reaksiyonlar için gerekli sabit sıcaklık ortamının oluşturulmasını sağlar.
Hassas Pipet Setleri ve Steril Sarf Malzemeleri: Mikrolitre düzeyinde sıvı aktarımı yapılmasına imkân tanıyarak kontaminasyon riskinin en aza indirilmesine ve analizlerin doğruluğunu sağlayan temel ölçüm araçlarıdır.
Araştırma ve Uygulama Alanları
Laboratuvar bünyesinde yürütülen uygulamalı dersler ve akademik çalışmalar, adli biyoloji ile moleküler genetiğin kesiştiği çeşitli alanları kapsamaktadır.
Biyolojik Delil İzolasyonu: Farklı yüzeylerden toplanan biyolojik materyallerden saf, yüksek kaliteli ve analize uygun DNA elde edilmesine yönelik yöntemlerin uygulanmasıdır.
DNA Profilleme ve Kimliklendirme: STR (Kısa Ardışık Tekrarlar) analizleri öncesinde gerekli moleküler hazırlık süreçleri ile adli kimliklendirmeye yönelik uygulamaları kapsamaktadır.
Leke ve Vücut Sıvısı Analizleri: Olay yerlerinden elde edilen kan, semen ve tükürük gibi şüpheli lekelerin biyolojik yöntemlerle doğrulanması ve adli amaçlarla sınıflandırılmasıdır.
Soybağı (Babalık) Testi Altyapısı: Nesiller arasındaki genetik aktarımın ve akrabalık ilişkilerinin moleküler düzeyde incelenmesine yönelik modelleme çalışmalarını kapsamaktadır.
Öğrencilere ve Sektöre Sağladığı Katkılar
Adli Biyoloji ve Genetik Laboratuvarı, sunduğu uygulama olanaklarıyla öğrencilerin mesleki gelişimini desteklemekte ve adli bilimler alanındaki nitelikli insan gücü ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlamaktadır.
Profesyonel Standartlar: Öğrenciler, adli laboratuvarlarda uygulanması gereken uluslararası kalite yönetimi, biyogüvenlik, sterilizasyon ve kontaminasyon kontrolü kurallarını uygulamalı olarak öğrenirler.
Sektörel Hazırlık: Laboratuvarda uygulamalı deneyim kazanan mezunlar; kriminal laboratuvarlar, adli tıp kurumları, biyoteknoloji Ar-Ge merkezleri ve genetik tanı laboratuvarlarında kullanılan güncel moleküler yöntemler konusunda bilgi ve deneyim kazanarak sektöre hazırlanırlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu laboratuvarı hangi bölümler kullanır?
Laboratuvar, öncelikli olarak Üsküdar Üniversitesi Adli Bilimler Bölümü öğrencileri tarafından uygulamalı dersler, bilimsel araştırmalar ve akademik projeler kapsamında kullanılmaktadır.
Laboratuvarda hangi testler ve analizler yapılır?
Laboratuvarda adli vakalara model oluşturabilecek biyolojik örneklerden DNA izolasyonu, polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile belirli DNA bölgelerinin çoğaltılması ve biyolojik leke tayinine yönelik analizler gerçekleştirilmektedir.
Laboratuvar dışarıdan sektörel iş birliklerine açık mıdır?
Evet. Laboratuvar; adli bilimler alanında faaliyet gösteren resmî kurumlar, adli tıp merkezleri, biyoteknoloji şirketleri ve akademik araştırma kuruluşlarıyla gerçekleştirilecek bilimsel ve eğitsel iş birliklerine açıktır.
Laboratuvarda kontaminasyonu önlemek için hangi önlemler alınır?
Tüm uygulamalar steril sarf malzemeleri, filtreli pipet uçları ve kişisel koruyucu donanımlar kullanılarak gerçekleştirilir. DNA izolasyonu ve PCR işlemleri, kontaminasyon riskinin azaltılması amacıyla birbirinden ayrılmış özel çalışma alanlarında yürütülür.
Öğrenciler laboratuvarda tek başlarına çalışma yapabilir mi?
Hayır. Öğrenciler; iş sağlığı ve güvenliği, biyogüvenlik ve biyolojik örnek güvenliği protokolleri gereğince yalnızca laboratuvar sorumlusu veya ilgili bölüm öğretim elemanlarının gözetimi ve koordinasyonu altında çalışma yapabilirler.
