Günümüzde mikroorganizmalar kullanılarak üretilen saf enzim miktarı yılda 500 ton gibi küresel ölçekte büyük bir değere ulaşmıştır. Oluşan ürünlerin ekonomik değerinin çok yüksek olması, bu alandaki biyoteknolojik araştırmaların önemini her geçen gün artırmaktadır. Çeşitli endüstriyel sektörlerde kullanılan 4.000 enzim çeşidinden yaklaşık 200 tanesinin üretilmesinde mikroorganizmalardan yararlanılmakta, ancak bunlardan sadece 20 tanesi endüstriyel ölçekte üretilebilmektedir. Dünya genelindeki bu devasa enzim talebi yaklaşık 12 büyük üretici ve 400 küçük tedarikçi tarafından karşılanmaktadır.
Ülkemizin endüstriyel enzim sektöründeki dışa bağımlılığını gidermeyi hedefleyen Üsküdar Üniversitesi Mikrobiyal Biyoteknoloji Laboratuvarı, İstanbul Kalkınma Ajansı desteği ile kurulmuş olup, biyo-inovasyon alanında öncü bilimsel faaliyetler yürütmektedir.
Mikrobiyal Biyoteknoloji Laboratuvarı Nedir? / Amacı Nedir?
Temel Amaç: Mikrobiyal Biyoteknoloji Laboratuvarı'nın temel amacı; endüstriyel enzim sektöründe dışa bağımlılığı azaltacak yeni kaynakların araştırılması, yenilikçi teknolojilerin üretilmesi, kapsamlı Ar-Ge uygulamalarının geliştirilmesi ve protein molekülleri üzerinde stratejik çalışmaların yapılmasıdır. Laboratuvar, Üsküdar Üniversitesi bünyesinde biyo-inovasyon alanında öncü projelere imza atarken, geliştirdiği çıktılarla Üniversite – Sanayi iş birliğine yön vermeyi ve bu ortaklıklara öncülük etmeyi vizyon edinmiştir.
Laboratuvarda Bulunan Cihazlar ve Teknik Donanımlar
Öne Çıkan Özellikler: Laboratuvar bünyesinde mikrobiyal biyoteknoloji, protein saflaştırma, biyo-proses ve enzim mühendisliği araştırmalarında veri hassasiyetini ve proses verimliliğini en üst düzeyde tutmak amacıyla endüstriyel ve akademik standartlara uygun teknik cihazlar konumlandırılmıştır.
| Cihaz / Donanım Adı | Marka / Model Detayı |
|---|---|
| Biyoreaktör | INFORS HT |
| 37°C Çalkalayıcılı Multi-Stack İnkübatör | DAIHAN Scientific (WIS-ML Modeli) |
| Evaporatör Sistemi | BUCHI (Recirculating Chiller F-100/F-105, Interface I-100, Vacuum Pump V-100, Rotavapor R-100 bileşenleri ile) |
| Dik Tip Laboratuvar Buharlı Sterilizatörü | NUVE (OT 40L/90L) |
| Saf Su Cihazı | ELGA (Purelab Option-Q 7/15) |
| Çalkalamalı Dereceli Su Banyosu | NUVE (ST 30) |
| Tüp Çalkalayıcı - Shaker | Heidolph (Hei-MIX Reax Top) |
| Buz Makinası | Scotsman (AF/EF Serisi) |
| High Resolution Datalogger | Pico Technology |
| Microcomputer Thermostat Serial | Ewelly (EW–988 Model) |
| Güç Kaynağı | GWINSTEK (DC Power Supply GPS-S Serisi) |
| Veri İşleme Bilgisayarı | AOC (931SWL Model) |
| +4°C Buzdolabı | VESTEL (21 GT/SN1001V A+ Model) |
Araştırma Alanları ve Uygulama Alanları
Akademik Katkı: Laboratuvarda yürütülen bilimsel projeler ve deneysel süreçler, mikrobiyolojinin endüstriyel ölçekteki katma değerli ürünlere dönüştürülmesine odaklanmaktadır. Bu kapsamda laboratuvarda çalışılan ana uygulama ve araştırma alanları şunlardır:
- Mikrobiyal Enzimler ve Proteinler: Mikroorganizmalardan elde edilen enzimlerin tespiti, karakterizasyonu ve saflaştırılması süreçleri.
- Endüstriyel Enzim ve Sekonder Metabolit Üretimi: Besin (gıda), ilaç ve kozmetik endüstrilerinin ihtiyaç duyduğu özel enzimlerin ve sekonder metabolitlerin biyoteknolojik yöntemlerle sentezi.
- Antimikrobiyal İlaçlar: Dirençli mikroorganizmalara karşı yeni nesil antimikrobiyal ajanların ve ilaç hammaddelerinin geliştirilmesi araştırmaları.
- Mikrobiyal Proteinler: Alternatif protein kaynakları ve endüstriyel protein moleküllerinin üretim modellemeleri.
Öğrencilere ve Sektöre Sağladığı Katkılar
- Dışa Bağımlılığın Azaltılması: Küresel pazarda sayılı üreticinin elinde bulunan endüstriyel enzim üretimi alanında yerli Ar-Ge çözümleri üreterek Türkiye'nin bu sektördeki dışa bağımlılığını azaltmaya katkı sağlar.
- Üniversite - Sanayi İş Birliği: Geliştirilen biyo-inovatif projeler sayesinde biyoteknoloji ve ilaç-gıda-kozmetik sektörlerindeki endüstriyel partnerlere akademik alt yapı ve çözüm ortaklığı sunar.
- İleri Düzey Proje Deneyimi: İstanbul Kalkınma Ajansı desteğiyle hayata geçirilen bu laboratuvar, araştırmacılara ulusal ve uluslararası fon destekli projelerde, INFORS HT biyoreaktör gibi endüstri standardı cihazlarla doğrudan çalışma deneyimi kazandırır.
- Yüksek Teknolojili Üretim Kültürü: Katma değeri oldukça yüksek olan protein ve sekonder metabolit kimyası üzerine yenilikçi uygulamaların oluşturulmasına zemin hazırlar.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Mikrobiyal Biyoteknoloji Laboratuvarı hangi kurumun desteğiyle kurulmuştur?
Mikrobiyal Biyoteknoloji Laboratuvarı, ülkemizin enzim sektöründeki dışa bağımlılığını gidermeye yönelik stratejik hedefleri kapsamında İstanbul Kalkınma Ajansı desteği ile kurulmuştur.
2. Laboratuvarda hangi ana çalışma konuları üzerine araştırmalar yürütülmektedir?
Laboratuvarda mikrobiyal enzimler ve proteinler; besin, ilaç ve kozmetik endüstrisine yönelik enzimler ve sekonder metabolitler; antimikrobiyal ilaçlar ve mikrobiyal proteinler üzerine ana araştırma faaliyetleri yürütülmektedir.
3. Mikrobiyal Biyoteknoloji Laboratuvarı dışarıdan sektörel iş birliklerine açık mıdır?
Evet, laboratuvar biyo-inovasyon alanında yenilikçi uygulamalar oluşturmak ve endüstriyel enzim sektörüne katkı sağlamak amacıyla Üniversite – Sanayi iş birliğine öncülük etmek üzere tasarlanmıştır ve sektörel ortaklıklara açıktır.
4. Laboratuvardaki mikroorganizma ve hücre üretim süreçlerinde hangi biyoreaktör sistemi kullanılmaktadır?
Laboratuvarda yürütülen biyoproses ve kontrollü üretim çalışmalarında endüstriyel standartlara uygun INFORS HT marka biyoreaktör sistemi kullanılmaktadır.
5. Laboratuvarın endüstriyel enzim pazarı açısından önemi nedir?
Dünya enzim talebinin sadece 12 büyük üretici ve 400 küçük tedarikçi tarafından karşılandığı ve küresel çapta sadece 20 enzimin endüstriyel ölçekte üretilebildiği göz önüne alındığında, bu laboratuvar Türkiye'nin yerli enzim üretim kapasitesini ve Ar-Ge gücünü artırmayı amaçlaması bakımından kritik bir öneme sahiptir.
