Sosyo-Teknik Araştırmalar Çalışma Grubu; bilgisayar bilimleri, sağlık bilimleri, sosyal-beşerî ve iletişim bilimlerinin dinamik kesişiminde konumlanır. Çalışma grubumuz, teknolojik yeniliklerin birey, toplum ve sağlık sistemleri üzerindeki çok katmanlı etkilerini ve bu etkileşimlerin iletişim süreçleri, medya temsilleri ve toplumsal anlamlandırma pratikleri aracılığıyla nasıl şekillendiğini, müzakere edildiğini ve dönüştüğünü derinlemesine inceler. Bu bütüncül çerçevede, araştırma odağımız şu temel eksenleri kapsar:
- Teknoloji, Anlamlandırma ve Toplumsal Dönüşüm: Yapay zekâ gibi ileri teknolojilerin geliştirilmesi, topluma sunulması ve benimsenme süreçlerinde kamuoyu algısı, söylem oluşumu ve medya anlatılarının rolü. Algoritmik sistemlerin sosyal adalete, etik değerlere ve demokratik süreçlere etkilerinin iletişimsel ve kültürel boyutları; teknolojiye dair toplumsal korku, umut ve beklentilerin analizi.
- Sağlık, İletişim ve Dijital Ekosistemler: Dijital sağlık teknolojilerinin (tele tıp, giyilebilir cihazlar, sağlık bilişim sistemleri vb.) hasta-hekim ilişkisini, sağlık davranışlarını ve sağlık okuryazarlığını nasıl dönüştürdüğü. Sağlık mesajlarının tasarımı, yayılımı, yorumlanması ve etkileri; özellikle dijital platformlarda sağlıkla ilgili yanlış bilgi ve dezenformasyonun yayılım mekanizmaları ve bunlarla mücadelede etkili iletişim stratejileri.
- Dijital Medya, Etkileşim ve Toplumsal Yapılar: Sosyal medya platformlarının, çevrimiçi toplulukların ve dijital ağların bireylerarası ilişkiler, kimlik inşası, toplumsal hareketler, sivil katılım ve kamusal müzakere üzerindeki etkileri. İnsan-bilgisayar etkileşiminin iletişimsel dinamikleri, dijital platformlarda güç ilişkileri, mahremiyet ve gözetim sorunlarının analizi.
- Veri, İletişim ve Bilgi Toplumu: Büyük veri ve veri analitiğinin sosyal bilimsel araştırmalarda ve politika yapımında kullanımı; verinin toplumsal sorunları görünür kılma, hikayeleştirme ve kamuoyunu harekete geçirme potansiyeli. Veriye dayalı karar alma süreçlerinde şeffaflık, hesap verebilirlik ve etik iletişim ilkelerinin önemi.
- Akıllı Teknolojiler, Yaşam Pratikleri ve Medya Söylemleri: Akıllı şehirler, akıllı evler ve destekleyici yaşam teknolojilerinin gündelik yaşam pratiklerini, mekân algısını ve toplumsal etkileşimi nasıl yeniden şekillendirdiği. Bu teknolojilere dair medya temsillerinin ve popüler kültür anlatılarının toplumsal kabul ve eleştirel yaklaşımlar üzerindeki rolü.
- Bilim, Teknoloji ve Kamuoyu İletişimi: Karmaşık bilimsel ve teknolojik gelişmelerin farklı hedef kitlelere (politika yapıcılar, genel kamuoyu, özel sektör vb.) anlaşılır, etkili ve etik bir biçimde aktarılması. Bilim insanları, medya profesyonelleri ve toplum arasındaki diyalog ve etkileşim kanallarının güçlendirilmesi; bilimsel bilginin toplumsallaşması süreçleri.
- Dijital Okuryazarlık ve Eleştirel Bilinç: Bireylerin dijital teknolojileri ve medya içeriklerini etkin, eleştirel ve sorumlu bir şekilde kullanma becerilerinin geliştirilmesi. Teknolojinin ve medyanın toplumsal etkilerine dair farkındalık ve eleştirel düşünme kapasitesinin artırılması.
Çalışma grubu, teknolojik gelişmelerin insan odaklı ve toplum yararına nasıl yönlendirilebileceğini, bu süreçteki etik, sosyal ve iletişimsel zorlukları ve fırsatları; toplumsal, psikolojik, kültürel, ekonomik ve felsefi açılardan bütüncül bir bakış açısıyla ele almayı hedefler.
MİSYON
Sosyo-Teknik Araştırmalar Çalışma Grubu'nun misyonu; bilgisayar bilimleri, sağlık bilimleri, sosyal-beşerî ve iletişim bilimlerinin bilgi ve yöntemlerini sentezleyerek, teknolojinin bireysel, toplumsal ve sağlık alanlarındaki karmaşık etkilerini anlamak, bu etkileşimleri şekillendiren iletişim süreçlerini analiz etmek ve bu temelde yenilikçi, etik ve katılımcı çözümler geliştirmektir. Temel hedeflerimiz şunlardır:
- Teknolojinin tasarımı, geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi süreçlerinde insan odaklılığı, etik ilkeleri, toplumsal faydayı ve açık iletişim stratejilerini merkeze alan yaklaşımları yaygınlaştırmak.
- Sağlık hizmetlerinin ve politikalarının geliştirilmesinde etkili sağlık iletişimi stratejileri oluşturmak, sağlık bilgisinin erişilebilirliğini ve anlaşılırlığını artırmak, bireylerin sağlık kararlarına katılımını güçlendirmek.
- Toplumsal sorunların (eşitsizlikler, ayrımcılık, kutuplaşma, dezenformasyon vb.) teknoloji ve medya aracılığıyla nasıl derinleştiğini veya hafifletilebileceğini araştırmak; bu sorunlara yönelik iletişim temelli müdahale ve çözüm önerileri sunmak.
- Sosyoteknik sistemlerin ve iletişim ekosistemlerinin analizi için disiplinlerarası ve eleştirel araştırma metodolojileri geliştirmek, bu metodolojilerin uygulanmasını ve yaygınlaşmasını sağlamak.
- Üretilen bilgi ve içgörülerin politika yapıcılar, endüstri temsilcileri, sivil toplum kuruluşları, medya profesyonelleri ve genel kamuoyu tarafından anlaşılmasını ve kullanılmasını sağlayacak etkili bilgi paylaşımı ve iletişim mekanizmaları kurmak.
- Teknoloji, sağlık ve toplum eksenindeki kamusal tartışmaları zenginleştirmek, farklı seslerin duyulurluğunu artırmak ve medya aracılığıyla bilinçli bir toplumsal diyalog ortamının oluşmasına katkıda bulunmak.
VİZYON
Sosyo-Teknik Araştırmalar Çalışma Grubu'nun vizyonu, teknoloji, sağlık, toplum ve bu alanları birbirine bağlayan iletişim süreçleri üzerine yapılan araştırmalarda ulusal ve uluslararası düzeyde öncü, yenilikçi ve toplum odaklı bir mükemmeliyet merkezi olmaktır. Bu vizyona ulaşmak için hedeflerimiz şunlardır:
- Bilgisayar bilimleri, sağlık bilimleri ve sosyal-beşerî bilimler (iletişim bilimleri dahil) alanlarındaki araştırmacılar, uygulayıcılar ve politika yapıcılar arasında kalıcı, dinamik ve üretken bir iş birliği ağı ve diyalog platformu inşa etmek.
- Sosyoteknik sistemlerin ve iletişim ortamlarının karmaşıklığını ele almak için farklı disiplinlerin teorik perspektiflerini, araştırma yöntemlerini ve analitik araçlarını yaratıcı bir şekilde bütünleştiren araştırmaları teşvik etmek.
- Teknolojinin ve medyanın birey ve toplum üzerindeki etkilerine dair eleştirel farkındalığı ve dijital okuryazarlık becerilerini geliştiren, kamu yararını gözeten bir iletişim anlayışını yaygınlaştırmak.
- Disiplinlerarası araştırma projeleri için sürdürülebilir fon kaynakları yaratmak, genç araştırmacıların bu alanda yetişmesini ve iletişim becerilerini geliştirmesini desteklemek.
- Ulusal ve uluslararası düzeyde konferanslar, çalıştaylar, seminerler, uygulamalı atölyeler ve eğitim programları düzenleyerek bilgi üretimini, paylaşımını ve etkileşimini en üst düzeye çıkarmak.
- Araştırma bulgularını saygın akademik yayınların yanı sıra, farklı hedef kitlelere yönelik anlaşılır ve erişilebilir formatlarda (raporlar, politika notları, medya içerikleri vb.) yayarak bilimsel bilginin toplumsal etkiye dönüşmesini sağlamak.
- Teknoloji geliştiricileri, sağlık profesyonelleri, politika yapıcılar, medya kuruluşları, eğitimciler, sivil toplum örgütleri ve vatandaşlarla sürekli etkileşim ve iş birliği içinde olarak, araştırmaların toplumsal ihtiyaçlara cevap vermesini ve somut faydalar sağlamasını temin etmek.
- Geleceğin sosyo-teknik ve iletişimsel meydan okumalarını öngörerek, bunlara yönelik proaktif, etik ve insan hakları temelli stratejiler ve politikalar geliştirmek.
- Toplumun teknolojiyle, sağlık sistemleriyle ve medya ortamlarıyla daha bilinçli, eleştirel, katılımcı ve yapıcı bir ilişki kurmasına yönelik eğitim, bilgilendirme ve kapasite geliştirme faaliyetleri yürütmek.
