İşitme engelinde aile, toplum ve ruh sağlığı ilişkisi konuşuldu

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu (SHMYO) Odyometri Programı tarafından “2 Dinle 1 Söyle’şileri” etkinliğinin bu yıl ikincisi düzenlendi. “İşitme Engeli ve Psikolojisi” temasıyla gerçekleştirilen etkinlikte işitme kaybının bireyler üzerindeki psikolojik etkileri, aile dinamikleri ve toplumdaki farkındalık düzeyi kapsamlı bir şekilde ele alındı. Aynı zamanda akademik bilgi ile saha deneyimini bir araya getirerek öğrencilerin sektöre dair farkındalık kazanması da hedeflendi. Ayrıca etkinlik kapsamında 2025 yılında gerçekleştirilen “2 Dinle 1 Söyle’şileri” programında elde edilen anket sonuçları da katılımcılarla paylaşıldı. 

Etkinliğin koordinatörlüğünü Üsküdar Üniversitesi Odyometri Programı Öğr. Gör. Ayşe Gül Elsharkawy yürütürken programın konuğu ise işitme engelli psikolojisi alanında uzman Unitas Akademi’den Klinik Psikolog Dr. Aylin İpek Timur oldu. 

Üsküdar Üniversitesi Güney Yerleşke Fuat Sezgin Konferans salonunda düzenlenen etkinliğe Odyometri Programı öğrencileri ve akademisyenler katıldı.

Öğr. Gör. Ayşe Gül Elsharkawy: “Akademik eğitimi kampüs sınırlarının dışına taşımalıyız”

Etkinliğin açılış konuşmasını yapan Öğr. Gör. Ayşe Gül Elsharkawy, öğrencilerin yalnızca teorik bilgiyle değil, saha deneyimleriyle de donatılması gerektiğini vurguladı.

Elsharkawy, “Çalışma hayatımın en başından beri sahada bazı şeyleri görmenin öğrencilerimize büyük vizyon katacağına inandım. İlk ve tüm keşiflerimi öğrencilerle paylaşmayı hep hedefledim. Çünkü akademik eğitimi kampüs sınırlarının dışına taşımanın ve sektörel bağlar kurmanın hepimize büyük bir dinamizm katacağına inanıyorum.” dedi.

Konuşmasında sese ve odyolojiye olan tutkusunun öğrencilik yıllarına dayandığını belirten Elsharkawy, teorik eğitimi saha tecrübesiyle birleştirmenin önemine vurgu yaptı. Geçmişte imza attığı projelere de değinen Elsharkawy; “Teorik bilgilerin endüstriyel karşılığını görebilmemiz adına 2017 yılında Odyoloji öğrencileri için TÜBİTAK Gebze Yerleşkesindeki Akustik Laboratuvarı’na ilk teknik geziyi organize edip, hemen ardından sesin sanatsal boyutunu eksik bırakmamak için TRT’nin 'Sesten Müziğe' belgeseli yapımcısı Doruk Somunkıran’ı okulumuzda ağırladık. Bu organizasyonların bölümün ortak hafızasında kalıcı bir iz bırakmış olmasından gurur duyuyorum.” ifadelerini kullandı.

Akademik yolculuktan doğan iş birliği...

Söyleşinin moderatörlüğünü de üstlenen Elsharkawy, etkinliğin konuğu Dr. Aylin İpek Timur ile tanışma sürecini katılımcılarla paylaştı.

Akademik çalışmalar sırasında yaşadığı bir hayal kırıklığının kendisini yeni araştırma alanlarına yönlendirdiğini ifade eden Elsharkawy, bu süreçte Dr. Timur’un çalışmalarının kendisine ilham verdiğini belirtti.

İşitme engeli yalnızca duyusal bir eksiklik değil…

Türkiye’de işaret diliyle terapi hizmeti sunan uzmanlardan biri olan Klinik Psikolog Dr. Aylin İpek Timur, işitme engelinin psikolojik boyutlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İşitme kaybının yalnızca duyusal bir durum olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Timur, dil yoksunluğu ve iletişim engellerinin bireylerde sosyal dışlanma riskini artırdığını ifade etti.

Timur, bu durumun depresyon, anksiyete, somatizasyon ve paranoid düşünce gibi psikolojik sorunlara zemin hazırlayabildiğini belirterek, işitme engelli bireylerin erişilebilir ruh sağlığı hizmetlerine ulaşmasının önemine dikkat çekti.

İşitme kaybı tüm aile sistemini etkiliyor!

Tanı sürecinin yalnızca bireyi değil, tüm aileyi etkileyen bir süreç olduğunu vurgulayan Timur, ailelerin çoğu zaman şok, suçluluk, utanç ve öfke gibi duygular yaşadığını ifade etti.

Aile içi rollerin değişebildiğini belirten Timur, özellikle annelerin çocuk ile diğer aile bireyleri arasında bir “çevirmen” rolü üstlenmek zorunda kaldığını, bunun da aile içi iletişim ve yük paylaşımını doğrudan etkilediğini söyledi.

Etkinlikte ayrıca işaret diliyle terapi süreçleri, işitme engellilere yönelik ruh sağlığı hizmetleri ve Türkiye’de bu alandaki uzmanlaşma durumu da ele alındı.

Geçen yılın anket sonuçları paylaşıldı

Etkinlik kapsamında, 2025 yılında gerçekleştirilen “2 Dinle 1 Söyle’şileri” programında elde edilen anket sonuçları da katılımcılarla paylaşıldı.

Araştırmaya göre ailelerin yaşadığı başlıca sorunlar arasında;

-Aileyi destekleyen sistemlerin yetersizliği ve bilgi eksikliği (%68,9),

- Özel gereksinimi olan aile bireyinin duygusal ve davranışsal değişiklikleriyle başa çıkma zorluğu (%62,2),

-Sürecin getirdiği maddi sorunlar (%44,4),

- Uzun dönem bakım verme rolünün yarattığı problemler (%33,3) yer aldı.

Ankette ayrıca “Normal bireylerin akran zorbalığı yapması” (%2,2) gibi spesifik toplumsal yaralara da dikkat çekildi.

Katılımcıların en çok duymak isteyeceği ve duyamamaktan üzüntü duyacağı seslerin başında ise “Anne ve aile sesi” yer aldı.

İşitme cihazına yönelik önyargılarda olumlu değişim

Etkinlikte paylaşılan veriler, farkındalık çalışmalarının işitme cihazı ve implant kullanımına yönelik önyargıların azalmasına katkı sağladığını ortaya koydu.

“İşitme kaybım olursa işitme cihazı veya koklear implant takmaktan çekinmem” ifadesine yönelik yapılan değerlendirmelerde, etkinlik öncesinde bu görüşe katılanların oranı yüzde 72,7 iken, etkinlik sonrasında bu oran yüzde 80’e yükseldi. Kararsız katılımcı oranında ise düşüş gözlendi.

Kampüste empati odaklı röportajlar gerçekleştirildi

Etkinlik kapsamında hazırlanan özel röportaj filmi de katılımcılarla buluşturuldu.

Üsküdar Üniversitesi Güney ve Çarşı yerleşkelerinde öğrencilerle gerçekleştirilen röportajlarda, işitme engelli bireylerin günlük yaşamda karşılaştıkları güçlükler ve toplumsal farkındalık konuları ele alındı. Öğrencilerin samimi yanıtları salonda ilgiyle takip edildi.

Odyometride kuşaklar arası müzik köprüsü

Etkinliğin dikkat çeken bölümlerinden biri de canlı müzik dinletisi oldu.

Odyometri Programı 2024 mezunu Merve İpek Kalsın ile ikinci sınıf öğrencisi Mücahit Boztepe’nin sahne aldığı performans, katılımcılar tarafından ilgiyle takip edildi. Mezun ve öğrencileri aynı sahnede buluşturan dinleti, bölümün geçmişi ile geleceği arasında sembolik bir köprü oluşturdu.

Katılımcılara teşekkür belgeleri takdim edildi

Akademisyenler ve sektör temsilcilerinin de destek verdiği etkinliğin sonunda Klinik Psikolog Dr. Aylin İpek Timur’a katkılarından dolayı plaket, teşekkür belgesi, fidan sertifikası ve Prof. Dr. Nevzat Tarhan’ın “Bilgelik Psikolojisi” adlı kitabı takdim edildi.

Ayrıca etkinlikte görev alan gönüllü Odyometri Programı öğrencilerine de teşekkür belgeleri ve fidan sertifikaları verilerek etkinlik toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.