Üsküdarlılar Türkiye’nin ilk süperiletken elektron hızlandırıcısını yerinde inceledi

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu (SHMYO) Nükleer Teknoloji ve Radyasyon Güvenliği Programı öğrencileri, Türkiye’nin ilk süperiletken elektron hızlandırıcısına dayalı ulusal araştırma altyapısı olan Türk Hızlandırıcı ve Işınım Laboratuvarını (TARLA) ziyaret etti. Alanında uzman bilim insanlarından hızlandırıcı teknolojileri, radyasyon güvenliği ve ileri araştırma altyapıları hakkında bilgi alan öğrenciler, Türkiye’nin stratejik bilimsel yatırımlarından birini yerinde inceleme fırsatı buldu.

Nükleer Teknoloji ve Radyasyon Güvenliği Programı öğrencileri SHMYO Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Feride Kulalı Özdek ile Program Başkanı Öğr. Gör. Dilek Aker eşliğinde Ankara Gölbaşı'nda faaliyet gösteren Türk Hızlandırıcı ve Işınım Laboratuvarını ziyaret etti.

Türkiye'nin ilk süperiletken elektron hızlandırıcısına dayalı ulusal araştırma altyapısı olma özelliğini taşıyan TARLA’da gerçekleştirilen teknik gezi kapsamında öğrenciler hızlandırıcı teknolojileri, radyasyon güvenliği, kriyojenik sistemler ve laboratuvarın araştırma kapasitesi hakkında kapsamlı bilgi edinme imkânı buldu.

Öğrencilere kariyer fırsatları anlatıldı

Ziyaret kapsamında öğrencileri karşılayan TARLA Tesis Müdürü Dr. Özlem Karslı, laboratuvarın çalışma yapısı hakkında bilgi verdi. Karslı, Nükleer Teknoloji ve Radyasyon Güvenliği Programı mezunlarının gelecekte TARLA gibi ileri teknoloji araştırma merkezlerinde önemli görevler üstlenebileceğini belirterek, önümüzdeki dönemde nitelikli radyasyon güvenliği teknikerlerine duyulan ihtiyacın artacağını ifade etti.

Hızlandırıcı teknolojiler yerinde tanıtıldı

Teknik sunumu gerçekleştiren Dr. Hüseyin Yıldız, hızlandırıcı teknolojilerinin temel çalışma prensiplerini, tesis altyapısını ve kullanılan sistemleri öğrencilere ayrıntılı şekilde anlattı.

Sunumun ardından Hızlandırıcı ve Lazer Tesisi gezilerek Elektron Tabancası, Enjektör Hattı, Süperiletken Kriyomodüller ve Paketçik Sıkıştırma Sistemleri yerinde incelendi. Devam eden deney bulunmaması sayesinde öğrenciler, Elektron Hızlandırıcısı ve ışınlama sistemlerini yakından gözlemleme fırsatı elde etti.

Ayrıca hızlandırma deneyleri sırasında oluşabilecek radyasyona karşı tesis girişlerinde kullanılan 2,5 metre kalınlığındaki zırhlı radyasyon güvenlik kapıları hakkında da teknik bilgiler paylaşıldı.

Kriyojenik sistemlerden serbest elektron lazerine kadar birçok teknoloji tanıtıldı

Ziyaret kapsamında Makine Mühendisi Hamdi Vural tarafından Helyum Kriyojenik Sistemi tanıtıldı. Süperiletken hızlandırıcıların gerekli çalışma sıcaklığında tutulmasını sağlayan kriyojenik altyapının önemi öğrencilere aktarıldı.

Dr. Hüseyin Yıldız ise yüksek güçlü ve düşük seviyeli radyo frekans kontrol sistemleri hakkında bilgi verirken, kurulumu devam eden Serbest Elektron Lazeri altyapısını ve hızlandırılmış elektronların manyetik alanlar içerisinde yönlendirilmesiyle elde edilen yüksek yoğunluklu ışınların çalışma prensibini anlattı.

Program kapsamında laboratuvar girişinde kullanılan dozimetreler ve doz takip sistemleri de tanıtılarak radyasyon güvenliğinde kişisel doz takibinin önemi vurgulandı.

TARLA’nın kuruluş hikâyesi anlatıldı

TARLA projesinin kurucuları arasında yer alan Prof. Dr. Ömer Yavaş da ziyaret boyunca öğrencilere eşlik etti. Türkiye’nin bu stratejik araştırma altyapısının fikir aşamasından ilk elektron demetinin elde edilmesine kadar geçen süreci paylaşan Yavaş, proje sürecinde karşılaşılan bilimsel ve teknik zorlukları anlattı.

Prof. Dr. Ömer Yavaş: “Gideceği liman belli olmayan gemiye, hiçbir rüzgâr fayda etmez”

Türkiye’nin bugün süperiletken elektron hızlandırıcısı teknolojisine sahip sayılı ülkeler arasında yer aldığını belirten Yavaş, öğrencilere kariyer planlamalarının önemine de dikkat çekti. Prof. Dr. Yavaş hedef belirlemenin, bilimsel üretime odaklanmanın ve karşılaşılan zorluklara rağmen kararlılıkla çalışmanın önemini vurguladı. Yavaş; “Gideceği liman belli olmayan gemiye, hiçbir rüzgâr fayda etmez” dedi.

Türkiye’nin stratejik araştırma altyapısı yerinde incelendi

Ankara Üniversitesi bünyesinde başlatılan ve bugün bağımsız ulusal araştırma altyapısı olarak faaliyetlerini sürdüren TARLA; ilaç geliştirme, sağlık teknolojileri, savunma sanayisi, biyoteknoloji, malzeme bilimi ve mühendislik başta olmak üzere birçok alanda yürütülen ileri düzey araştırmalara ev sahipliği yapıyor.

Türkiye’nin bilimsel araştırma altyapısına önemli katkılar sağlayan laboratuvar, daha büyük ölçekli Türk Hızlandırıcı Merkezi vizyonunun ilk tamamlanan araştırma tesisi olma özelliğini de taşıyor.

İş birliği mesajı verildi

Ziyaret sonunda Üsküdar Üniversitesi ile TARLA arasında gerçekleştirilebilecek olası akademik iş birlikleri ve protokol çalışmaları değerlendirildi. Programın sonunda Prof. Dr. Ömer Yavaş ile Dr. Özlem Karslı'ya teşekkür belgeleri takdim edildi.

Teknik geziye katılan öğrenciler ise Türkiye’nin en önemli araştırma altyapılarından birini yerinde inceleme fırsatı bulmaktan duydukları memnuniyeti dile getirerek, ziyaretin hem mesleki gelişimleri hem de kariyer planlamaları açısından son derece öğretici geçtiğini ifade etti.