Üsküdar Üniversitesi Transgenik Hücre Teknolojileri ve Epigenetik Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (TRGENMER) Müdürü Dr. Cihan Taştan ve TRGENMER AR-GE Sorumlusu Beyza Aydın, Avustralya’nın Sidney kentinde düzenlenen “76. International Astronautical Congress IAC 2025”e katıldı. TRGENMER ekibi uzay biyolojisi alanında dikkat çeken özgün bilimsel çalışmayı uluslararası bilim camiası ile paylaştı.
MESSAGE Bilim Misyonunun bulguları küresel ölçekte anlatıldı
Kongre kapsamında “IAF/IAA Space Life Sciences Symposium-Biology in Space” oturumunda gerçekleştirilen sözlü sunumda, Türkiye’nin ilk insanlı uzay biyolojisi çalışması olan MESSAGE (Microgravity Associated Genetics) Bilim Misyonu çerçevesinde elde edilen bulgular katılımcılarla paylaşıldı.
Sunumda insan genomunda uzun yıllardır tanımlanmamış veya işlevsiz kabul edilen LOC (Locus) genlerinin, mikrogravite koşulları altında zamana bağlı ve özgün ekspresyon profilleri sergilediği ortaya kondu.
Sonuçlar, anlamlı değişimi ortaya koyuyor…
Araştırma sonuçları, özellikle uluslararası uzay istasyonu (ISS) görevlerinin farklı zaman noktalarında ve suborbital uçuş sonrası elde edilen astronot örneklerinden üretilen transkriptomik veriler üzerinden değerlendirildi.
Çalışmada bazı LOC genlerinin mikrograviteye erken, geç veya geçici yanıtlar verdiği, bir kısmının ise istatistiksel olarak anlamlı düzeyde değişim gösterdiği saptandı.
Bu bulgular LOC genlerinin uzay uçuşuna adaptasyonda potansiyel biyobelirteçler olarak değerlendirilebileceğine işaret etti.
Karanlık genom bölgeleri yeniden değerlendirilmeli!
Sunumda ayrıca belirli LOC genlerinde tespit edilen open reading frame (ORF) yapıları ve filogenetik benzerlikler, bu genlerin yalnızca düzenleyici değil aynı zamanda olası fonksiyonel ve translasyonel kapasiteye sahip olabileceğini düşündüren önemli bir yenilik olarak vurgulandı. Bu yaklaşım, uzay biyolojisi literatüründe sıklıkla göz ardı edilen karanlık genom bölgelerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.
Uluslararası bilim çevrelerinden güçlü ilgi
Sunum sonrası gerçekleştirilen bilimsel etkileşimlerde özellikle NASA Ames Research Center ve Baylor College of Medicine – Space Biomedicine alanında çalışan araştırmacılar, çalışmanın astronot sağlığının moleküler düzeyde izlenmesi ve uzun süreli uzay görevlerine yönelik biyomedikal yaklaşımlar açısından önemli bir perspektif sunduğunu ifade etti. Bu görüşmeler kapsamında, ileri analizler ve ortak araştırma olanaklarına yönelik iş birliği zeminleri değerlendirildi.
Türkiye’nin uzay biyolojisi alanındaki görünürlüğü güçleniyor
IAC 2025’te gerçekleştirilen sözlü sunum, Türkiye’de yürütülen uzay biyolojisi araştırmalarının uluslararası platformda görünürlüğünü artırırken, TRGENMER’in bu alandaki bilimsel yetkinliğini de ortaya koydu. Elde edilen kazanımların, gelecekte yeni ulusal ve uluslararası projelere, ortak araştırmalara ve disiplinler arası çalışmalara dönüşmesi bekleniyor.
Bu kapsamda Üsküdar Üniversitesi TRGENMER Uzay Çalışmaları Ekibi, 2026 yılında Antalya’da düzenlenecek olan 77. Uluslararası Astronomi Kongresi IAC 2026 için bilimsel hazırlıklara başladı.