Prof. Dr. Hikmet Koçak: “İnsanı sevmeyen iyi bir sağlıkçı olamaz”

Üsküdar Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından tıp biliminin evrensel ilkelerini, biyoetik normları ve kadim hekimlik pratiğini geleceğin hekimlerine aktarmak amacıyla düzenlenen “Tıbbın Ustaları Söyleşileri” serisinin ikinci konuğu Üsküdar Üniversitesi Rektör Yardımcısı, Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Hikmet Koçak oldu. Meslek hayatında edindiği deneyimleri Tıp Fakültesi öğrencileriyle paylaşan Koçak, hekimlikte usta-çırak ilişkisinin, mesleki disiplinin ve insan sevgisinin önemine dikkat çekti. Koçak, insan sevmeyen birinin iyi bir sağlıkçı olamayacağının da altını çizdi. 

Üsküdar Üniversitesi NP Sağlık Yerleşkesi İbni Sina Oditoryumunda gerçekleştirilen söyleşide hekimlik mesleğinin bilimsel ve insani yönleri ele alındı.

Prof. Dr. Haydar Sur: “Usta-çırak ilişkisi tıbbın kritik bel kemiğidir”

Söyleşinin açılış konuşmasını Üsküdar Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Haydar Sur gerçekleştirdi. Tıbbın yalnızca bilimsel bilgiyle sınırlı olmadığını belirten Sur, tıbbın bilimi en yoğun şekilde kullanan bir sanat olduğunu ifade etti.

Tıp eğitiminde kitaplardan edinilen bilgilerin yanı sıra deneyimli hekimlerden öğrenmenin de önemli olduğunu vurgulayan Sur, usta-çırak ilişkisinin mesleki gelişimdeki yerine dikkat çekti. Sur; “Kitapları zehir gibi yutmuş ama tıbbi işlem karşısında o kadar başarılı olamamış yüzlerce meslektaş tanıdım. Onlar tıp bilimini sadece kitaptan öğrenilecek sandılar. Bu onların ortak özellikleriydi. Kitap okumak zorunludur ama bu iş kitaptan öğrenilemez, ustalardan öğrenilir. Usta-çırak ilişkisi tıp bilimi için çok önemli, kritik bel kemiğidir.” dedi.

Prof. Dr. Hikmet Koçak: “Bu toplantıların amacı deneyimleri paylaşmak”

Öğrencilerle bir araya gelmekten duyduğu memnuniyeti dile getiren Prof. Dr. Hikmet Koçak, meslek hayatında edindiği birikimleri genç kuşaklara aktarmanın önemine değindi.

Koçak; “Tecrübeler zor elde edilir. Kolay anlatıldığı için bazen muhatap bulamaz veya tercih edilmez. Halbuki o zor elde edilen deneyimler, siz genç meslektaşlarımız tarafından alınarak kendi hayatınızda daha ileri bir noktaya götürülebilir. Zaten bu toplantıların amacı da deneyimleri paylaşmak ve sizlere bir noktada ışık tutmaktır.” şeklinde konuştu.

Cerrahi eğitiminde deneyim ve uygulama öne çıkıyor

1954 yılında Erzurum'un Oltu ilçesinde dünyaya gelen Koçak, çocukluk yıllarından başlayarak eğitim hayatını, tıp fakültesi yıllarını ve kalp cerrahisine uzanan mesleki yolculuğunu anlattı. 

1978 yılında Cerrahpaşa Tıp Fakültesinden mezun olduğunu belirten Koçak, cerrahi alanına yönelme sürecini ve farklı sağlık kurumlarında edindiği deneyimleri paylaştı. 1988 yılında Erzurum'a dönerek burada kalp cerrahisinin gelişimine katkı sunduğunu ifade eden Koçak, meslek hayatında karşılaştığı güçlükleri ve kendisine yol gösteren hocalarının etkisini de aktardı.

“Cerrahi usta-çırak işidir”

Cerrahi eğitiminin yalnızca gözlemle değil, uygulama ve deneyim aktarımıyla geliştiğini belirten Koçak; “Bakmakla, görmekle iyi cerrah olunmuyor. Uygulama yönü önemli. Cerrahi usta-çırak işidir.” dedi.

Mesleki gelişiminde hocalarından öğrendiklerinin önemli bir yer tuttuğunu dile getiren Koçak, özellikle ameliyat süreçlerinde karşılaşılan güçlüklerin ve komplikasyonların yönetilmesinde deneyimin belirleyici olduğunu vurguladı.

Meslek hayatının ilk yıllarında yaşadığı bir ameliyat deneyimini de öğrencilerle paylaşan Koçak, hocasının kendisine yaklaşımından örnek verdi. Bu deneyim üzerinden hekimlerin kendi bilgi ve yetkinliklerinin sınırlarını bilmeleri, aynı zamanda karşılaşabilecekleri komplikasyonları yönetebilecek donanıma sahip olmaları gerektiğine dikkat çekti.

“İnsanı sevmeyen iyi bir sağlıkçı olamaz”

İyi bir hekim olmanın yalnızca akademik bilgi ve mesleki beceriyle mümkün olmadığını belirten Koçak, hasta ile kurulan iletişimin, empatinin ve insani yaklaşımın önemine değindi. “Hastalık yoktur, hasta vardır.” sözünü hatırlatan Koçak, her hastanın kendine özgü koşulları ve ihtiyaçları bulunduğunu ifade etti.

Hekimliğin insan sevgisine dayanan bir meslek olduğunu vurgulayan Koçak; “Bizim mesleğimiz insan sevgisine dayanan bir meslek. İnsanı sevmeyen iyi bir sağlıkçı olamaz. Hekim de hemşire de ebe de olamaz hiçbiri olamaz. Çünkü önce insanı seveceksin, bu sevgiye dayanan bir meslektir. Yani burada hekimlikte biraz daha ileri götürelim; hekimlik biraz da meslekten ziyade bir yaşam tarzıdır...” şeklinde konuştu.
Mesleğini severek yapmanın ve hastaya karşı sorumluluk taşımanın önemine dikkat çeken Koçak, hekimliğin insanla kurulan güçlü bir bağ ve yaşam biçimi olduğunu dile getirdi.

“Son sözü yine siz söyleyeceksiniz”

Tıbbın geleceği ve teknolojik gelişmelerin hekimlik mesleğine etkileri de söyleşinin gündeminde yer aldı. Yapay zekâ ve robotik sistemlerin sağlık alanında önemli katkılar sağlayacağını belirten Koçak, teknolojinin hekimlerin yerini alan değil, mesleki uygulamaları destekleyen bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Yapay zekânın sağlık alanında kullanılmasının önemine değinen Koçak; “Yapay zekâyı kullanacağız ama sorumluluk ve yetkiyi veremeyiz. Son sözü yine siz söyleyeceksiniz.” diyerek hekimlikte karar verme ve sorumluluk alma yetkisinin insanda kalması gerektiğini vurguladı.

Öğrencilerden gelen sorular yanıtlandı

Öğrencilerin sorularıyla devam eden söyleşide mesleki disiplin, hekimlikte iletişim, usta-çırak ilişkisi ve yapay zekânın sağlık alanındaki rolü üzerine değerlendirmeler yapıldı. Öğrencilere meslek hayatlarında karşılaşabilecekleri durumlara ilişkin tavsiyelerde bulunan Koçak, farklı düşüncelere sahip kişilerle ilişkilerde saygılı ve yapıcı bir tutum sergilemenin önemine dikkat çekti.

Programın sonunda Koçak’ın “Anılar, Duraklar” adlı kitabı hakkında da bilgi verildi. 

Söyleşi, toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.