Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü, Yeni Medya ve Gazetecilik Anabilim Dalı ile Gazetecilik Kulübü iş birliğinde, 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü kapsamında “Türkiye’de Hak Haberciliği: Sorunlar ve Sorumluluklar” paneli düzenlendi. Panelde Türkiye’de hak odaklı gazeteciliğin karşılaştığı yapısal sorunlar, etik sorumluluklar ve çözüm önerileri ele alındı.
Üsküdar Üniversitesi Güney Yerleşke Fuat Sezgin Konferans salonunda düzenlenen panelin moderatörlüğünü İletişim Fakültesi Dekan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Ceren Saran Doğan üstlendi.
Panele Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Süleyman İrvan, Serbest Gazeteci Eda Narin ve BİANET muhabiri Hikmet Adal konuşmacı olarak katıldı.
Prof. Dr. Süleyman İrvan: “Hak ihlallerini görünür kılmak gazeteciliğin temel sorumluluklarından biri”
Panelde konuşmasını yapan İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Süleyman İrvan, hak haberciliğinin Türkiye’de hem pratikte hem de akademik alanda yeterince yaygınlaşmadığına dikkat çekti. Hak haberciliğini üç temel ilke üzerinden değerlendiren İrvan, bu yaklaşımın hak ihlallerini görünür kılmayı, haber üretiminde hak temelli bir bakış açısı geliştirmeyi ve haber yaparken yeni bir hak ihlali oluşturmamayı esas aldığını vurguladı.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) istatistiklerine değinen Prof. Dr. İrvan, Türkiye’den yapılan başvuruların fazlalığının ülkedeki hak ihlallerinin boyutunu gösterdiğini belirterek, bu ihlallerin doğru ve sorumlu bir gazetecilik anlayışıyla kamuoyuna aktarılmasının büyük önem taşıdığını ifade etti. İrvan ayrıca, gazetecilik bölümlerinin bu alanda bilinçli ve etik sorumluluğu yüksek öğrenciler yetiştirmesi gerektiğini dile getirdi.
Eda Narin: “Haberin dili yeni mağduriyetler üretmemeli”
Serbest gazeteci Eda Narin konuşmasında, özellikle serbest gazetecilikte sürdürülebilirlik ve güvencenin olmamasının mesleği zorlaştıran temel sorunlardan biri olduğunu ifade etti. Medyada tıklanma kaygısının hak odaklı habercilikten uzaklaşılmasına neden olduğunu belirten Narin, Basın İlan Kurumunun internet haber sitelerine getirdiği günlük haber kotasının içerik kalitesini olumsuz etkilediğini söyledi.
Hak haberciliğinde kullanılan dilin belirleyici olduğuna dikkat çeken Narin, özellikle kadın cinayetleri ve cinsel şiddet haberlerinde yöntem gösteren detaylardan kaçınılması gerektiğini vurguladı. Bu tür ayrıntıların yeni mağduriyetlere yol açabileceğini belirten Narin; “Hak odaklı habercilikte haberin dili mağduriyeti yeniden üretmemeli ve öznenin tekrar zarar görmesine neden olmamalıdır.” dedi. Toplumsal cinsiyet duyarlı bir dilin önemine de değinen Narin, haber metinlerinde kullanılan ifadelerin hayatta kalanlar üzerinde doğrudan etkisi olduğunu ifade etti.
Hikmet Adal: “Otosansür gazetecileri eksik yazmaya itiyor”
BİANET muhabiri Hikmet Adal da hak odaklı habercilik yaparken karşılaşılan yapısal ve hukuki sorunlara değindi. Hak ihlallerini konu alan haberlerde otosansür riskinin sıkça ortaya çıktığını belirten Adal, bu durumun gazetecileri yazmamaya ya da eksik yazmaya ittiğini söyledi.
BİANET gibi hak haberciliği yapan kurumların ekonomik sürdürülebilirlik açısından zorluklar yaşadığını ifade eden Adal, buna rağmen idealizm sayesinde bu yayıncılığın devam ettiğini dile getirdi. Haber dili üzerine yürütülen titiz tartışmalara da değinen Adal, özellikle kelime tercihlerinin hukuki sonuçlar doğurabildiğini ve bu nedenle haber üretim süreçlerinde büyük bir hassasiyetle çalıştıklarını aktardı. Deprem bölgesi ve hak ihlallerine dair haberler nedeniyle gazetecilere açılan soruşturmaların ve dezenformasyon yasasının uygulanma biçiminin, habercilik açısından ciddi bir tehdit oluşturduğunu da sözlerine ekledi.
Panel sonunda Prof. Dr. Süleyman İrvan ve Gazetecilik Kulübü Başkan Yardımcısı Kevser Yılmaz konuşmacılara teşekkür belgesi takdim etti.
Program toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.