Genç tarihçiler Tarih bilimini çok yönlü ele aldı

Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü ile Gençlik ve Spor Bakanlığı iş birliğinde 1’inci Ulusal Lisans Öğrenci Sempozyumu gerçekleştirildi. Farklı üniversitelerden öğrencilerin katılımıyla düzenlenen sempozyumda, tarih biliminin önemi, güncel gelişmelerle ilişkisi ve disiplinler arası yapısı ele alındı. Açılış konuşmalarında tarihsel bilginin sağlıklı analizler yapmadaki rolüne dikkat çekilirken, arşivlerin önemi, çok yönlü bakış açısı ve objektif tarih yazımının gerekliliği vurgulandı. İki gün süren program boyunca denizcilik tarihinden Osmanlı’ya, inanç ve mitolojiden modern dönem analizlerine kadar birçok farklı başlıkta oturumlar gerçekleştirildi. Öğrencilerin aktif rol aldığı sempozyumun, akademik gelişime katkı sağlayan bir platform olarak gelenekselleştirilmesi hedefleniyor.  

Sempozyuma Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, İstanbul Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Gençlik Hizmetleri Şube Müdürü Durmuş Çaylı, Türk Arşivciler Derneği Başkanı Dr. Meliha Nur Çerçinli, İTBF Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hadiye Yılmaz ve Tarih Kulübü Başkanı Adem Büyükyiğit başta olmak üzere birçok akademisyen ve öğrenci katıldı. 

Farklı üniversitelerden öğrencilerin katıldığı sempozyumda tarih biliminin önemi, farklı disiplinlerle ilişkisi ve günümüze etkileri ele alındı.

Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak: “Bugün tarihin ne kadar önemli olduğunu görüyoruz”

Programın açılış konuşmasını yapan İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak; “Uluslararası ilişkiler alanının tarihsel bir perspektifte analiz edilmesi gerektiğine inanan biri olarak en çok önem verdiğim sosyal bilim disiplinlerinden birinin tarih olduğunu söyleyebilirim. Bugün de aslında tarihin ne kadar önemli olduğunu görüyoruz. İçinde yaşadığımız bu savaş koşullarında ve alınan bazı siyasi kararlarda, tarih bilgisizliğinin ne kadar etkili olduğu açıkça ortaya çıkıyor. Birilerinin Pers İmparatorluğunun ne anlama geldiğini bilmediği, Kerbela Olayından ve Kerbela’nın yarattığı ulusal kimlik inşası süreçlerinden habersiz olduğu durumlarda binlerce yıllık olayların bugünü nasıl etkileyebileceğini kavrayamamanın, hayatımız üzerinde ne denli önemli sonuçlar doğurabileceğini bugün daha net görüyoruz.” dedi.

“Tarihsel arka plan bilinmediğinde sağlıklı analiz yapmak mümkün değil”

Tarih biliminin son derece önemli bir alan olduğunun altını çizen Kaynak; “Siyaset yapan pek çok insan görüyoruz. Tarihten haberi olmadığı zaman ‘Suriye’nin bin yıllık problemini çözdük.’ gibi ifadeler kullanabiliyorlar. Oysa Suriye, Irak ve İran gibi bölgelerin nasıl şekillendiğini, Osmanlı İmparatorluğu döneminde nasıl yönetildiğini ve manda yönetimi sürecinde ne tür dönüşümler geçirdiğini bilmeden sağlıklı analiz yapmak mümkün değildir. Bu tarihsel arka plan bilinmediğinde, karşı tarafın direnme gücünü ve bu gücün hangi dinamiklere dayandığını da doğru şekilde hesaplayamazsınız. Kağıt üzerinde bir savaş değerlendirmesi yapıldığında, ‘şu kadar tankı var, bu kadar topu var, nükleer silahı var, en fazla üç gün sürer’ gibi çıkarımlar yapılabiliyor. Ancak gerçeklik böyle işlemiyor. Bir savaşın sonucunu belirleyen temel unsur yalnızca askeri kabiliyetler değil, aynı zamanda tarafların dayanma gücüdür. Bu nedenle tarih bilimi son derece önemli bir alandır. Geçmiş, yalnızca bizim bugün gördüğümüz perspektiften ibaret değildir. Gerçek bir tarihçi geçmişin farklı boyutlarını farklı bakış açılarıyla incelemek zorundadır. İkinci olarak eğer tarihçi olmak istiyorsanız ideolojilerinizden, ulusal, dini ve etnik kimliğinizin size yüklediği bagajlardan, kişisel travmalarınızdan ve bireysel deneyimlerinizden mümkün olduğunca uzaklaşmanız gerekir. Aksi takdirde tarih, sizin kendi resmi tarihiniz haline gelir. Unutmayın geçmiş dediğimiz şey uçsuz bucaksız bir okyanustur. Geçmiş ile tarih aynı şey değildir. Tarih, bu geniş geçmişin içine subjektivitenin, ideolojinin ve politik amaçların dahil edilmesiyle oluşur.” şeklinde konuştu.

Tarih ve güncel gelişmeler arasındaki ilişkiye dikkat çekildi

İstanbul Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Gençlik Hizmetleri Şube Müdürü Durmuş Çaylı, konuşmasında sosyal bilimlerin önemine değinerek; “Üniversitelerimizde sosyal bilimler alanında yapılan çalışmaların artması çok kıymetli. Üsküdar Üniversitesinin bu alandaki projelerini takdirle takip ediyoruz.” dedi.

Çaylı ayrıca tarih ve güncel gelişmeler arasındaki ilişkiye dikkat çekerek, yaşanan olayların gelecekte tarihsel birer veri olarak değerlendirileceğini ifade etti.

Dr. Meliha Nur Çerçinli: “Çapraz okumalar yapmak sağlıklı sonuçlara ulaşmada büyük önem taşıyor”

Türk Arşivciler Derneği Başkanı Dr. Meliha Nur Çerçinli ise arşivlerin tarih araştırmalarındaki rolüne vurgu yaptı. Çerçinli; “Arşivler sadece belge depoları değil, aynı zamanda birer hafıza merkezidir. Tarih çalışmalarında mutlaka farklı kaynaklarla birlikte değerlendirilmelidir.” diye konuştu.
Arşivlerin doğru okunmasının önemine değinen Çerçinli; “Tek bir kaynağa bağlı kalmadan çapraz okumalar yapmak, sağlıklı sonuçlara ulaşmak açısından büyük önem taşıyor.” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Hadiye Yılmaz: “Farklı bakış açılarıyla dönemin gerçekliğini anlamak mümkün”

Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hadiye Yılmaz ise konuşmasında tarih biliminin zorluklarına dikkat çekerek; “Geçmişin nesnel gerçekliğine ulaşmak her zaman kolay değil. Ancak farklı bakış açılarıyla dönemin gerçekliğini anlamak mümkündür.” dedi.

Yılmaz ayrıca öğrencilerin aktif öğrenme sürecine dahil edilmesinin önemine değinerek; “Öğrencilerimizin bu sempozyumu organize etmesi, onların akademik gelişimi açısından çok değerli bir deneyim.” şeklinde konuştu.

Etkinliğin geleneksel hale gelmesi hedefleniyor…

Sempozyumun düzenlenmesinde aktif rol alan Üsküdar Üniversitesi Tarih Kulübü Başkanı Adem Büyükyiğit ise etkinliğin öğrenciler için önemli bir adım olduğunu belirtti. Büyükyiğit, “Bu sempozyum yalnızca bir etkinlik değil, aynı zamanda bir akademik platformun başlangıcıdır,” dedi.

Aylar süren hazırlık sürecinin ardından gerçekleştirilen sempozyumun kendileri için büyük bir gurur kaynağı olduğunu ifade eden Büyükyiğit, ilerleyen yıllarda etkinliğin geleneksel hale gelmesini hedeflediklerini söyledi.

Tarih bilimi birçok farklı konuda ele alındı

Açılış konuşmalarının ardından “Türk Denizciler Tarihinden Kesitler” başlığında birinci oturum gerçekleşti. 

Dr. Buğra Can Bayçifci moderatörlüğünde gerçekleşen oturumda Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesinden Soner Can Çetinkaya, “Türk Denizcilik Tarihinde Stratejik Bir Kırılma: Çaka Bey ve 1090 Koyun Adaları Savaşı'nın Taktiksel Analizi”, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesinden Taha Güleryüz, “Tuna Hattında Osmanlı: Kale-Donanma İş Birliği”, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinden Emre Sağıroğlu, “Türk Deniz Kuvvetleri'nin Kazalarına Tarihsel Bir Bakış: Dumlupınar Faciası Örneği” başlıklarını ele aldı. 

Programın ikinci oturumu “Din, Politika, İnanç ve Mitoloji” başlığında başladı.

Oturum başkanlığını Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hadiye Yılmaz üstlendi. Mardin Artuklu Üniversitesinden Nühsal Türk, “Ezidîlerde Sözlü Tarih Bağlamında İnanç ve Mitoloji”, Üsküdar Üniversitesinden Ahmet Tanrıverdi, “18. Yüzyıl İngiltere'sinde Güç ve Gizlilik: Hellfire Club Üzerinden Siyasi Bir Analiz”, Aksaray Üniversitesinden Sude Naz Yapılcan, “Saraydan Sokaklara Bir Tören: II. Abdülhamid Dönemi Surre-i Hümâyünlarının Osmanlı Basınına Yansıması”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesinden Fatma Beyhan Fıstık, “Birinci Dünya Savaşı Sırasında Selman-ı Pak Muharebesi”, Kayseri Erciyes Üniversitesinden Eren Mermer, “1948 Arap-İsrail Savaşı ve Filistinli Mültecilerin Dramı” başlıklarını ele aldı.
Üçüncü oturum “Türk Tarihinde Kimlik, Sembol ve Kamusal Alan” başlığında başladı. Oturum başkanlığını Dr. Ozan Eren Üçgül üstlendi.

Oturum kapsamında Erciyes Üniversitesinden Ahsen Özgül, “Türk-Oğuz Damgaları: Estetik ve Bellek”, Mardin Artuklu Üniversitesinden Çiğdem Ermiş, “Batu Han Döneminde Altın Orda Devleti, Trakya Üniversitesinden Hüseyin Kaan Han, “Türk Düşünce Hayatında ‘Mahfil’ Örneği: Marmara Kıraathanesi” başlıklarında konuştu.

Program iki gün boyunca devam etti

Program dördüncü oturumla başladı. “Erken Modern Osmanlı’da Kriz ve Yeniden İnşa” başlığında başlayan oturumun moderatörü Dr. Özgün Deniz Yoldaşlar oldu.

Üsküdar Üniversitesinden Zümrüt Anka Kahraman, “Tahtın Dili ve Kimliğin İzleri: I. Ahmed ve IV. Muraf Dönemlerinde Beyaz Üzerine Hatt-ı Hümayunların Psikotarihsel Karşılaştırması”, Üsküdar Üniversitesinden Eda Günenç, “17. Yüzyıl Osmanlısında Kadızadeliler Hareketi: Din Sosyolojisi Perspektifinden Normatif Yeniden Yapılanmanın Yeniden Değerlendirilmesi”, Üsküdar Üniversitesinden Emirhan Kayhan ve  Samet Akgül, “Erken Modern Osmanlı Taşrasındaki Ayanların Yükselişi: Askeri Devrim, Devlet Oluşumu ve Çoklu Moderniteler Bağlamında Merkez-Çevre Dinamikleri” konularını ele aldı.

Programın beşinci ve son oturumu “Tarih Boyunca Güç ve Meşruiyet Araçları: Cemiyetler, Ritüeller, Savaşlar” başlığında Dr. Uygar Aydemir moderatörlüğünde gerçekleşti. 

Üsküdar Üniversitesinden Ahmet Tanrıverdi, “18. Yüzyıl İngiltere’sinde Güç ve Gizlilik: Hellfire Club Üzerinden Siyasi Bir Analiz”, Aksaray Üniversitesinden Sude Naz Yapılcan, “Saraydan Sokaklara Bir Tören: II. Abdülhamit Dönemi Surre-i Hümayunlarının Osmanlı Basınına Yansıması”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, “Fatma Beyhan Fıstık, “I. Dünya Savaşı Sırasında Selman-i Pak Muharebesi” başlığında konuştu. 

Program belge takdimi ve genel değerlendirmenin ardından sona erdi.