Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik, Radyo, Televizyon ve Sinema, Yeni Medya ve İletişim Bölümleri, Medya Akademisi Derneği (MAKDER) ile Sağlık, Kültür ve Spor (SKS) Daire Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Gazetecilik Kulübü tarafından 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü kapsamında “Kadın Gazetecilerin Güncel Sorunları” başlıklı panel düzenlendi. Panelde, kadın gazetecilerin medya sektöründe karşılaştıkları yapısal sorunlar, haberde cinsiyetçi dil kullanımı, güvencesizlik ve mobbing gibi başlıklar ele alındı.
Üsküdar Üniversitesi Güney Yerleşke Fuat Sezgin Konferans salonunda düzenlenen panele TV100 Haber Spikeri Nilüfer Kutlu, Medyascope Haber Müdürü ve TGC Kadın Komisyonu Koordinatörü Göksel Göksu ile BİANET Editörü Evrim Kepenek konuk oldu.
Düzenlenen panelin moderatörlüğünü İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gül Esra Atalay üstlenirken açılış konuşmasını Gazetecilik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Süleyman İrvan yaptı.
Prof. Dr. Süleyman İrvan: “10 Ocak gazeteciliğin ana amacını hatırlatan bir gün”
Prof. Dr. Süleyman İrvan, panelde 10 Ocak’ın tarihsel önemine dikkat çekti. İrvan; “10 Ocak, Türk basın tarihi açısından çok önemli bir gün. 10 Ocak 1961’de 212 sayılı ‘Basın-İş Kanunu’ Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yasa, gazetecilere önemli haklar ve güvenceler sağlıyordu. Bu yasanın kendilerine zorluklar getirdiğini düşünen gazete patronları, çıkarları söz konusu olunca bir araya geldiler ve yasaya karşı çıktılar. Hatta protesto amaçlı olarak üç gün boyunca gazete yayımlamayacaklarını da duyurdular. Ancak aynı gün gazeteci örgütleri hemen harekete geçerek ‘Basın’ isimli bir gazete yayımlama kararı aldı. Kısaca 10 Ocak, gazetecilerin mesleklerine ve haklarına sahip çıkışlarını ve gazeteciliğin ana amacını hatırlatan bir gün.” dedi.
İrvan, kadın gazetecilere yönelik baskıların son yıllarda daha görünür hâle geldiğini de vurgulayarak; “Geçtiğimiz aylarda yaşanan, kadın gazetecilere yönelik ithamlar nedeniyle bu yılki panelimizin konusunu kadın gazetecilerin sorunları olarak belirledik.” ifadelerini kullandı.
Esra Çınar: “Medya sektörü ile akademi arasında güçlü bir köprü kurmayı önemsiyoruz”
Medya Akademisi Derneği (MAKDER) Başkan Yardımcısı Esra Çınar, panelin açılışında konuştu. Çınar, MAKDER’in bağımsız gazeteciliği etik bir duruş olarak ele aldığını vurguladı. Çınar; “Derneğimizin temel amacı medya sektörü ile akademi arasında güçlü bir köprü kurmak, genç iletişimcileri desteklemek ve iletişim eğitimine katkı sunmaktır. MAKDER, 2022 yılında kurulmuş bir sivil toplum örgütü. Kurulduğumuz günden bu yana özellikle gazeteci yetiştiren fakültelerde çok sayıda etkinlik gerçekleştirdik. Bu etkinliklerle hem öğrencilerle bir araya gelmeyi hem de mesleki deneyimlerimizi paylaşmayı önemsiyoruz.” şeklinde konuştu.
Meryem Aydın: “Gazetecilik hakikatin peşinden gitmeyi gerektirir”
Gazetecilik Kulübü Başkanı Meryem Aydın, açılışta yaptığı konuşmada gazeteciliğin toplumsal sorumluluğuna dikkat çekti. Aydın; “Gazetecilik hakikatin peşinden gitmeyi ve kamuoyunu doğru bilgilendirmeyi gerektiren çok önemli bir meslek. Ancak bu meslek kadınlar için çoğu zaman eşitsizlik, güvencesizlik ve görünmez emekle daha da zorlayıcı hale gelebiliyor.” dedi.
Açılış konuşmalarının ardından panele geçildi.
Göksel Göksu: “Kadın gazeteciler var olduklarını kabul ettirmek zorunda kaldılar…”
Medyascope Haber Müdürü ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Kadın Komisyonu Koordinatörü Göksel Göksu, meslekteki 30 yıllık deneyiminden yola çıkarak kadın gazetecilerin karşılaştığı yapısal sorunlara değindi. Göksu; “Kadın gazeteciler öncelikle bu sektörde var olduklarını kabul ettirmek zorunda kaldılar. Sahaya gönderilmek, riskli haberleri yapmak çoğu zaman erkeklere bırakıldı.” dedi.
Haber dilinin önemine dikkat çeken Göksu, “‘Kıskanç koca karısını öldürdü!’ gibi ifadeler, şiddeti meşrulaştıran bir dil oluşturuyor. Dil, toplumun bilincini şekillendirir.” sözleriyle habercilik dilinin önemine vurgu yaptı.
Göksu, Cinsiyet Politika Belgesinin önemine dikkat çekti
Medya sektöründe kadınların sıkça karşılaştığı taciz ve mobbing sorunlarına da değinen Göksu, TGC Kadın Komisyonu tarafından hazırlanan Cinsiyet Politika Belgesinin önemine dikkat çekerek, iş yerlerinde bağımsız ve tarafsız komisyonların kurulması gerektiğini söyledi.
Bu komisyonların, şikayetleri güvenli şekilde ele alabilecek, yaptırımları önceden belirlenmiş ve çalışanlara hukuki-psikolojik destek sunabilecek yapılar olması gerektiğini ifade etti.
Nilüfer Kutlu: “Çalışkanlığın ve cesaretin cinsiyeti yok”
Panelin diğer konuşmacısı TV100 Haber Spikeri Nilüfer Kutlu ise bir kadın gazeteci olarak hem aile içinde hem de meslek hayatında yaşadığı zorlukları paylaştı. Kutlu; “Gazetecilik zaten zor bir meslek ama kadın olmanın getirdiği ekstra yükler var. Benim için bu zorluklar aile içinde başladı” dedi.
Spikerliğin dışarıdan göründüğü kadar kolay olmadığını vurgulayan Kutlu; “Çalışkanlığın ve cesaretin cinsiyeti yok ama kadınların bu noktaya gelene kadar çok daha fazla mücadele etmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
“Sahayı görmeden yapılan spikerlik gerçekçi değil”
Televizyon kuruluşlarında kadınların çoğu zaman yalnızca görünür olmalarının beklendiğini, yorum yapmalarının ise sınırlandırıldığını belirten Kutlu, spikerlik hedefi olan öğrencilere seslenerek şunları söyledi: “Ekrana çıkmak için sadece güzel olmak ya da iyi okumak yeterli değil. Bu meslekte mutfaktan geçmeden olmaz. Muhabirlik yapmadan, sahayı görmeden yapılan spikerlik gerçekçi değil.”
Kadın spikerlerin erkek meslektaşlarına kıyasla daha fazla mercek altında olduğunu vurgulayan Kutlu, sosyal medya paylaşımlarından ekran performansına kadar pek çok unsurun kadınlar için daha sert değerlendirildiğini ifade etti.
Öğrencilerin yoğun ilgi gösterdiği panel, soru-cevap bölümünün tamamlanmasının ardından toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.