Diş Protez Laboratuvarı Nedir? / Amacı Nedir?
Üsküdar Üniversitesi Diş Protez Laboratuvarı, Diş Protez Teknolojisi programı öğrencilerinin teorik diş anatomisi ve morfolojisi bilgilerini el becerisiyle birleştirerek somut dental protezlere dönüştürdükleri tam donanımlı bir preklinik ve üretim uygulama merkezidir.
- Temel Amaç: Öğrencilerin; kaybedilmiş dişlerin ve fonksiyonların iadesi amacıyla hazırlanan sabit protez, hareketli parça protez ve tam protezlerin tüm laboratuvar üretim aşamalarını uluslararası standartlarda öğrenmelerini sağlamaktır.
- Akademik Katkı: Laboratuvar, diş hekimliği kliniklerinden gelen ölçü ve modellerin, teknik iş emirlerine uygun olarak hatasız işlenmesi süreçlerini modelleyerek öğrencilerin oklüzyon (diş ilişkileri), dental materyal manipülasyonu ve biyomekanik prensipler konusundaki akademik yetkinliğini en üst düzeye çıkarır.
Laboratuvarda Bulunan Cihazlar ve Teknik Donanımlar
Laboratuvar altyapısı, çağdaş bir dental koridorda bulunması gereken tüm mekanik şekillendirme, döküm ve bitim istasyonlarını bünyesinde barındırır. Öne Çıkan Özellikler kapsamında laboratuvarda yer alan teknik cihazlar şunlardır:
- Dental Mikromotorlar ve Askılı Motorlar: Alçı ve akrilik modellerin aşındırılması, tesviye edilmesi, anatomik form verilmesi ve parlatılması işlemlerinde kullanılan yüksek devirli döner aletler.
- Alçı Vibratör Cihazları: Ölçü maddelerinin içerisine dökülen alçının homojen şekilde yayılmasını sağlayan ve gözeneksiz, hava kabarcıksız sert modeller elde edilmesini gerçekleştiren sarsıcı sistemler.
- Alçı Kırpma (Trimmer) Cihazları: Hazırlanan alçı çalışma modellerinin taban ve kenar fazlalıklarının su akıntısı eşliğinde güvenle aşındırılarak standart geometrik formlara getirilmesini sağlayan cihazlar.
- Hidrolik Mum ve Akrilik Presleri: Muflalama (kalıplama) aşamasında akrilik protez hamurunun kalıp içerisine eşit basınçla sıkıştırılmasını sağlayan mekanik ve hidrolik düzenekler.
- Polimerizasyon (Isıtma) Kazanları: Akrilik rezin materyalinin moleküler yapısını tamamlayarak sertleşmesi amacıyla belirli zaman ve sıcaklık eğrilerinde su banyosu uygulayan üniteler.
- Blok Çalışma Masaları ve Hava Tabancaları: Her öğrencinin bağımsız çalışmasına olanak tanıyan, entegre ışık, gaz/bek bağlantıları ve toz emiş sistemleri ile donatılmış ergonomik dental teknisyen masaları.
Araştırma Alanları ve Uygulama Alanları
Laboratuvarda gerçekleştirilen uygulamalı müfredatlar, ağız dışı dental protez imalatının tüm geleneksel ve modern uygulama katmanlarını kapsar:
- Sabit Protez Uygulamaları: Metal destekli porselen kron ve köprülerin altyapı mum modelajlarının yapılması, tesviyesi ve dental porselen işleme süreçlerinin ön hazırlığı.
- Hareketli ve Tam (Total) Protez Üretimi: Tamamen veya kısmen dişsiz çenelere yönelik yapay diş dizimi pratikleri, mum modelaj aşamaları, muflaya alma, akrilik basımı ve polimerizasyonu.
- Anatomik Model Hazırlama ve Artıklama: Ağız içi ölçülerden dental sert alçılar kullanılarak çalışma modellerinin elde edilmesi ve bu modellerin çene hareketlerini taklit eden artikülatör cihazlarına doğru kapanış ilişkisiyle bağlanması.
- Dental Bitim ve Cila İşlemleri: Polimerizasyondan çıkan protezlerin ponza taşı, cila patları ve fırçalar vasıtasıyla pürüzsüzleştirilerek ağız dokularına uyumlu parlaklığa ulaştırılması.
Öğrencilere ve Sektöre Sağladığı Katkılar
Diş Protez Laboratuvarı, öğrencilerin el-göz koordinasyonunu endüstriyel beklentiler seviyesine çıkararak mezuniyet sonrasındaki işe uyum sürecini minimuma indirir.
- Hassasiyet ve Kalite Disiplini: Öğrenciler, mikron düzeyindeki hataların bile hastanın ağız içi konforunu ve çiğneme mekaniğini doğrudan bozacağı bilinciyle, milimetrik ölçümlerle çalışma disiplini kazanırlar.
- Sektörel İstihdam: Bu laboratuvardaki teknik donanımları ve iş akışlarını başarıyla deneyimleyen mezunlar; özel diş protez laboratuvarlarında, Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinde (ADSM), diş hastanelerinin protez laboratuvar departmanlarında ve dental ürün Ar-Ge/pazarlama ağlarında "Diş Protez Teknikeri" unvanıyla hızla görev alırlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu laboratuvarı hangi bölümler kullanır?
Bu laboratuvarı öncelikli olarak Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu bünyesinde yer alan Diş Protez Teknolojisi programı öğrencileri ders müfredatları ve pratik uygulama uygulamaları kapsamında aktif olarak kullanmaktadır.
Laboratuvarda hangi testler ve analizler yapılır?
Diş Protez Laboratuvarı bir klinik tanı veya kimyasal analiz laboratuvarı değildir. Bu alanda üretilen dental protezlerin oklüzal (kapanış) uyum analizleri, akrilik materyallerin polimerizasyon düzeyi kontrolleri, alçı modellerin boyutsal kararlılık testleri ve protez yüzeylerinin morfolojik uyum analizleri gerçekleştirilir.
Laboratuvarda dijital (CAD/CAM) protez tasarımı yapılmakta mıdır?
Bu laboratuvar temel olarak diş protez teknolojisinin temeli olan geleneksel, manuel ve mekanik modelleme/üretim yöntemlerine odaklanmıştır. Bilgisayar destekli dijital protez tasarımları ve 3D yazıcı üretim süreçleri, üniversitenin bu teknolojiyle entegre bilgisayar ve CAD/CAM ünitelerinde yürütülmektedir.
Laboratuvar dışarıdan sektörel iş birliklerine açık mıdır?
Evet, laboratuvar dental sektör temsilcileri, diş protez laboratuvar zincirleri ve diş sağlığı kurumları ile yürütülecek ortak teknisyen eğitim projelerine, yeni nesil dental sarf malzemelerinin uygulama performans testlerine ve sektörel gelişim ortaklıklarına açık bir altyapıya sahiptir.
Öğrencilerin laboratuvarda uyması gereken iş güvenliği kuralları nelerdir?
Yüksek devirli döner motorlar ve alçı kırpma cihazları ile çalışıldığı için öğrencilerin işlem esnasında koruyucu gözlük veya şeffaf yüz siperliği kullanması zorunludur. Ayrıca toz solunmasını önlemek adına maske ve laboratuvar önlüğü kullanımı zorunlu olup, tüm çalışmalar öğretim elemanlarının doğrudan gözetiminde yürütülür.
